การแปรงฟันสำหรับคนจัดฟันเป็นสิ่งสำคัญมากที่ไม่ควรละเลย เพราะอุปกรณ์จัดฟัน เช่น แบร็คเก็ตและลวด มีโอกาสกักเศษอาหารและคราบจุลินทรีย์ได้ง่าย หากไม่ทำความสะอาดอย่างเหมาะสม อาจส่งผลให้เกิดปัญหา เช่น ฟันผุ เหงือกอักเสบ หรือกลิ่นปาก ซึ่งอาจกระทบต่อการรักษา บทความนี้จะช่วยคุณเข้าใจวิธีการแปรงฟันและดูแลช่องปากขณะจัดฟัน
จัดฟันแปรงฟันยังไง การแปรงฟันที่ถูกต้อง วิธีใช้ไหมขัดฟัน ขณะจัดฟัน
- คนไข้ที่จัดฟันควรใช้แปรงสีฟันสำหรับจัดฟันโดยเฉพาะ แปรงซอกฟันเเละไหมขัดฟันแบบ Dental Floss ร่วมกันเพื่อขจัดเศษอาหารที่ติดตามเครื่องมือจัดฟันได้อย่างทั่วถึง
- การแปรงฟันที่ถูกวิธี มีเทคนิคการปัดแปรงสีฟันตามเเนวฟัน ทั้งแนวฟันด้านใน ด้านนอก และฟันกราม
- สิ่งสำคัญของการจัดฟันอยู่ที่การดูแลทำความสะอาดฟันหลังรับประทานอาหาร จะช่วยลดปัญหากลิ่นปาก ฟันเหลือง หรือฟันผุที่อาจเกิดขึ้นได้
- 1) ทำไมคนจัดฟันต้องใส่ใจเป็นพิเศษ?
- 2) อุปกรณ์ทำความสะอาดฟันที่คนไข้จัดฟันควรมี
- 3) ข้อควรปฏิบัติของคนจัดฟัน
- 4) วิธีแปรงฟันของคนจัดฟันถูกต้อง มีขั้นตอนดังต่อไปนี้
- 5) ทำไมต้องใช้ไหมขัดฟันขณะจัดฟัน
- 6) วิธีใช้ไหมขัดฟัน ขณะจัดฟัน
- 7) วิธีใช้แปรงซอกฟัน การทำความสะอาดฟัน สำหรับคนจัดฟัน
- 8) แปรงฟัน ตอนจัดฟันแล้วยังไม่สะอาด ต้องทำยังไง
- 9) FAQ คำถามเกี่ยวกับการทำความสะอาดฟันขณะจัดฟัน
- 10) สรุป จัดฟันแปรงฟันยังไง
ทำไมคนจัดฟันต้องใส่ใจเป็นพิเศษ?
ขณะจัดฟัน การดูเเลความสะอาดช่องปากต้องอาศัยความพิถีพิถันมากกว่าปกติ โดยเฉพาะการจัดฟันแบบติดแน่น ส่วน แบร็คเก็ต (bracket) มีโอกาสสูงมากที่ พวกคราบจุลินทรีย์ รวมถึงเศษอาหารจะเข้าไปติดได้ หากทำความสะอาดไม่ดีพอ อาจนำไปสู่ปัญหาฟันผุ เหงือกอักเสบ หรือมีกลิ่นปากได้
เทคนิคเเนะนำจากทันตแพทย์
- เพิ่มเวลาการแปรงฟันแต่ละครั้งให้นานขึ้นอย่างน้อย 5 นาที (โดยทั่วไปใช้เวลาประมาณ 2 นาที)
- เน้นการแปรงฟันให้ถูกวิธี
- แปรงฟันอย่างน้อยวันละ 3 ครั้ง เช้า กลางวัน ก่อนนอน ถ้าให้ดีควรจะแปรงทุกครั้งหลังรับประทานอาหาร)
- เริ่มจากใช้แปรงสีฟันร่วมกับไหมขัดฟันหรือ แปรงซอกฟันด้วย เพื่อปัดเศษอาหารออกมาให้หมด
แนะนำอ่านเพิ่มเติม: อาหารต้องห้าม และพฤติกรรมที่เสี่ยงของคนจัดฟัน
อุปกรณ์ทำความสะอาดฟันที่คนไข้จัดฟันควรมี
- แปรงสีฟัน แน่นอนว่าทุกคนทั้งคนทั่วไปและคนที่จัดฟันต้องมี แต่ แปรงสีฟันที่เหมาะสำหรับคนจัดฟัน ควรเป็นขนแปรงปลายเรียวแหลมมีร่องแบบ V shape เพื่อทำความสะอาดได้ดีทั้งเหงือกและฟัน
- แปรงซอกฟัน ควรเลือกขนแปรงที่ทำจากไนลอน ขัดมันนุ่ม มีพื้นผิวแปรงที่เรียบ ทันตแพทย์ของคุณอาจแนะนำแปรงสีฟันพิเศษสำหรับการจัดฟัน
- ยาสีฟัน เลือกที่มีส่วนผสมของฟลูออไรด์ ช่วยปกป้องฟันผุได้
- น้ำยาบ้วนปาก ควรเลือกนำ้ยาบ้วนปากที่มีส่วนผสมของฟลูออไรด์และสารขจัดหินปูน เพราะคนที่จัดฟันมีหินปูนเกิดขึ้นได้ง่ายในช่องปาก
- ไหมขัดฟัน ใช้ทำความสะอาดบริเวณซอกฟันได้ดีที่สุด ควรเลือกแบบเส้นไหมขนาดเล็ก แบน หรือใช้ไหมขัดฟันชนิดเคลือบขี้ผึ้ง เพื่อป้องกันความคม
- ด้ามยึดไหมขัดฟัน เป็นอุปกรณ์ที่ช่วยยึดไหมขัดฟันแทนการใช้นิ้วมือควบคุมไหมขัดฟัน เหมาะกับคนที่ไม่ถนัดใช้ไหมขัดฟันทั่วไป หรืออ้าปากได้จำกัด
แนะนำอ่านเพิ่มเติม: การทำ Airflow ช่วยให้ฟันสะอาดแข็งแรงได้ระหว่างจัดฟัน
ข้อควรปฏิบัติของคนจัดฟัน
- แปรงฟันหลังกินข้าวทุกมื้อ คนจัดฟันควรแปรงฟันทุกครั้งหลังรับประทานอาหารเพื่อกำจัดเศษอาหารที่ติดอยู่ตามลวดและแบร็คเก็ต
- ทำความสะอาดรอบแบร็คเก็ต วางขนแปรงบริเวณแบร็คเก็ตและขยับวนเบา ๆ อย่างน้อย 5 ครั้งต่อฟันแต่ละซี่ อย่าลืมแปรงด้านบนและล่างของแบร็คเก็ต
- ใช้ไหมขัดฟัน แนะนำไหมขัดฟันแบบมีด้าม เช่น Super Floss เพื่อทำความสะอาดซอกฟันและใต้ลวดจัดฟัน
- ใช้แปรงซอกฟันแปรงซอกฟัน (Proxabrush) เป็นอีกหนึ่งไอเท็มสำคัญสำหรับการทำความสะอาดบริเวณที่แปรงธรรมดาเข้าไม่ถึง เช่น ระหว่างแบร็คเก็ตและลวดจัดฟัน
- พบทันตแพทย์ตรวจสุขภาพฟันและปรับเครื่องมือจัดฟันให้เหมาะสม
วิธีแปรงฟันของคนจัดฟันถูกต้อง มีขั้นตอนดังต่อไปนี้
ขั้นตอนที่ 1 แปรงวนรอบบริเวณเครื่องมือจัดฟัน แปรงบริเวณ Bracket (Ortodoncia) และลวดจัดฟัน วางขนแปรงบน Bracket ขยับและหมุนขนแปรงวนรอบๆ เหล็กจัดฟัน ในช่วงสั้น ๆ อย่างน้อย 5 ครั้งต่อซี่
ขั้นตอนที่ 2 แปรงด้านนอกของฟัน โดยทำมุม 45 องศากับแนวฟัน แปรงด้านนอกของฟัน วางขนแปรงที่บริเวณคอฟันให้ขนแปรงจรดขอบเหงือก และทำมุม 45 องศากับแนวแกนฟัน ขยับขนแปรงไปมาในช่วงสั้น ๆ และปัดขนแปรงไปยังปลายฟัน
ขั้นตอนที่ 3 แปรงด้านในของฟัน ขยับขนแปรงไปมาตามแนวฟัน แปรงด้านในของฟัน วางขนแปรงที่บริเวณคอฟันทางด้านในของฟันให้ขนแปรงจรดระหว่างขอบเหงือกและคอฟัน ขยับขนแปรงไปมาในช่วงสั้น ๆ และปัดขนแปรงไปยังปลายฟัน
ขั้นตอนที่ 4 ขยับแปรงเข้าออกตามแนวฟันกราม แปรงด้านบดเคี้ยว วางขนแปรงบนด้านบดเคี้ยว ขยับแปรงเข้าออกตามแนวฟันกราม เพื่อทำความสะอาดด้านบดเคี้ยวของฟันการใช้ไหมขัดฟัน
ขั้นตอนที่ 5 ใช้แปรงซอกฟัน ใช้แปรงซอกฟันเพื่อปัดเอาเศษอาหารที่ติดค้างอยู่
ข้อมูลที่ควรรู้เกี่ยวกับ การจัดฟัน
- ลักษณะฟันแบบไหนที่เข้าข่ายควรจัดฟัน
- จัดฟันมีแบบไหนบ้าง
- อยากจัดฟัน เเต่ไม่อยากใส่เครื่องมือจัดฟันแบบติดเเน่น ดูทางเลือกจัดฟันแบบใส invisalign
- จัดฟันแฟชั่น อันตราย คำเตือน 7 ข้อ ก่อนพลาด จัดฟันเถื่อน
กำจัดเศษอาหารที่ติดอยู่ตามแบร็คเก็ต (Dental Braces) ออกให้ทั่วถึง นอกจากการใช้แปรงสีฟันสำหรับคนจัดฟัน แปรงรอบๆเครื่องมือจัดฟัน ร่วมกับการใช้ไหมขัดฟัน แปรงขัดซอกฟัน เเละ waterpik เพื่อช่วยชะล้างเศษอาหารต่างๆออกมาได้ง่ายขึ้น
ทำไมต้องใช้ไหมขัดฟันขณะจัดฟัน
การแปรงฟันเพียงอย่างเดียว ไม่สามารถทำความสะอาดซอกฟันได้อย่างสมบูรณ์ คุณควรใช้ไหมขัดฟันชนิดพิเศษสำหรับการจัดฟัน (Dental floss/ Super floss) มีลักษณะเป็นเส้นที่มีปลายเรียว แต่บริเวณตรงกลางจะฟู เมื่อนำไหมขัดฟันลอดไปตามเครื่องมือจัดฟันแล้ว เส้นไหมจะขยายตัว ช่วยกำจัดเศษอาหารที่ติดอยู่ตามซอกฟันและตามเครื่องมือจัดฟันได้อย่างทั่วถึง ป้องกันการสะสมของเศษอาหารเเละเเบคทีเรียทำให้เกิดคราบพลัค สาเหตุของฟันผุและโรคเหงือกได้
วิธีใช้ไหมขัดฟัน ขณะจัดฟัน
สอดไหมขัดฟันเข้าไประหว่างเครื่องมือจัดฟัน จากนั้นใช้ส่วนที่เป็นไหมขัดฟันถูขึ้นลงไปมาอย่างเบาๆ ทำความสะอาดซอกฟัน ขจัดคราบพลัคใต้ลวดดัดฟันและร่องเหงือกระหว่างฟันแต่ละซี่ สามารถใช้ปลายไหมขัดฟัน (Floss threader) ซึ่งมีลักษณะคล้ายเข็มพลาสติกช่วยนำไหมขัดฟันสอดใต้ลวดดัดฟัน หรือใช้ Super Floss ที่มีลักษณะปลายเรียวแหลม สอดเข้าระหว่างเครื่องมือจัดฟันได้อย่างสะดวกเช่นกัน จากนั้นใช้ส่วนที่เป็นไหมขัดฟันถูฟันไปมา เพื่อขจัดคราบพลัคใต้ลวดดัดฟันและร่องเหงือกระหว่างฟันแต่ละซี่
อย่าลืมตรวจสอบว่ามีสิทธิพิเศษในช่วงนี้หรือเปล่านะคะ
ดูสิทธิพิเศษรายการต่างๆ
วิธีใช้แปรงซอกฟัน การทำความสะอาดฟัน สำหรับคนจัดฟัน
- สอดหัวแปรงเข้าใต้เหล็กจัดฟัน แปรงเบาๆระหว่างช่องแบร็คเก็ต ทั้งฝั่งซ้าย ขวา ด้านบน และด้านล่าง
- สอดหัวแปรงระหว่างซอกฟัน และเอียงหัวแปรงไปที่แกนกลางของฟัน จากนั้นดันหัวแปรงผ่านซอกฟันเบาๆ จนรู้สึกถึงจุดสัมผัสของฟัน ขัดทำความสะอาดจนครบทุกซอกฟัน
- วางด้ามแปรงเป็นแนวระนาบทำมุม 90 องศา กับฟัน โดยไม่ต้องออกแรงกด
- ดันหัวแปรงผ่านใต้จุดสัมผัสระหว่างฟัน (contact) จากนั้นดึงแปรงออก โดยให้แกนลวดชิดเหงือกที่สุดเพื่อที่จะดึงออกได้ง่าย แค่นี้ก็ครบขั้นตอนในการแปรงแล้ว
แปรงฟัน ตอนจัดฟันแล้วยังไม่สะอาด ต้องทำยังไง
นอกจากนี้ยังมีเทคนิคที่ง่ายและสะดวกโดยทางคลินิกทันตกรรมคอสเดนท์ โดยการทำความสะอาดขจัดคราบด้วยแรงดัน AIRFLOW การทำความสะอาดคราบผังลึก ที่ทำให้ผิวฟันสะอาด และไม่เจ็บ ทำเสร็จภายใน 15 นาที
FAQ คำถามเกี่ยวกับการทำความสะอาดฟันขณะจัดฟัน
สอดหัวแปรงเข้าใต้เหล็กจัดฟัน แปรงเบาๆระหว่างช่องแบร็คเก็ต ทั้งฝั่งซ้าย ขวา ด้านบน และด้านล่าง ขัดทำความสะอาดจนครบทุกซอกฟัน
กลิ่นปากเกิดจากการที่มีแบคทีเรียทำปฏิกิริยากับเศษอาหารที่ติดค้างอยู่
– ควรเริ่มจากแปรงฟันทำความสะอาด ใช้แปรงขัดซอกฟันปัดเศษอาหารออกจากบริเวณร่องเหงือก ซอกฟัน ระหว่างเครื่องมือจัดฟัน
– ใช้น้ำยาบ้วนปาก หลังแปรงฟันเสร็จ ก็ช่วยระงับกลิ่นปากได้
– จิบน้ำระหว่างวันบ่อยๆ การดื่มน้ำก็ช่วยลดกลิ่นปากได้ เพราะ ช่วยลดความเหนียวของน้ำลาย ถ้าคนไข้ยังไม่สะดวกที่จะต้องแปรงฟันหลังมื้ออาหาร เเนะนำให้บ้วนน้ำ เพื่อเอาเศษอาหารออกให้ได้มากที่สุด เเละพกขวดน้ำไว้เพื่อดื่มระหว่างวันค่ะ
ควรไหมขัดฟันทำความสะอาดให้ครบทุกซอกฟัน อย่างน้อยวันละ 1 ครั้ง ใช้ก่อนแปรงฟันหรือหลังแปรงฟันก็ได้ แต่การขัดฟันหลังจากแปรงฟันเสร็จ ข้อดีคือคราบแบคทีเรียจะเกาะตัวอย่างหลวมๆ ทำให้คราบหลุดออกได้ง่ายขึ้น
– แปรงให้ทั่วถึงครบทุกซี่
– กำจัดเศษอาหารที่ตกค้างตามซอกฟันด้วยไหมขัดฟันและแปรงซี่ฟัน
– ใช้ยาสีฟันเเละน้ำยาบ้วนปากที่มีส่วนผสมของฟลูออไรด์
– เปลี่ยนเเปรงสีฟันทุก 3-4 เดือน เมื่อแปรงเริ่มเสื่อมสภาพเป็นเเหล่งสะสมเชื้อโรค
– พบทันตแพทย์ทุก 6 เดือน เพื่อเช็คสุขภาพฟันเเละเหงือกอยู่เสมอ
– ก่อนอื่นควรหลีกเลี่ยงอาหารที่ติดสีได้ง่าย เช่น ชา กาแฟ ไวน์ หรือการรับประทานแกงที่มีขมิ้นเป็นส่วนประกอบ หรือการสูบบุหรีก็ส่งผลให้เกิดคราบเหลืองที่ฟันได้เช่นกัน
– สลับไปใช้ยาสีฟันที่เป็นสูตร whitening เพื่อช่วยลดการเกิดฟันเหลือง
เมื่อฟันขาวขึ้นเเล้วก็กลับไปใช้ยาสีฟันฟลูออไรด์ปกติได้
– ใช้การฟอกสีฟัน สำหรับคนไข้ที่มีการจัดฟันใส สามารถฟอกสีฟันได้เลย ส่วนถ้าคนไข้ที่มีการจัดฟันเเบบโลหะ เเนะนำให้ถอดเครื่องมือจัดฟันให้เสร็จก่อนเเล้วค่อยฟอกสีฟันจะดีกว่าค่ะ ระหว่างสามารถดูเเลด้วยการขูดหินปูนได้
– ใช้ Air Flow เพื่อขจัดคราบต่างที่อยู่บนผิวฟัน ด้วยเทคโนโลยีเเรงดันน้ำ ที่ช่วยขจัดคราบเหลืองจากอาหารที่รับประทาน คราบพลัค ซอกซอนตามซอกฟันได้เป็นอย่างดี
สรุป จัดฟันแปรงฟันยังไง
สำหรับคนจัดฟัน การใส่ใจดูเเลทำความสะอาดฟันอย่างสม่ำเสมอเป็นสิ่งที่ควรทำ การปฏิบัติตามขั้นตอนและวิธิการดูแลที่ถูกต้องนั้น จะช่วยลดปัญหาที่จะเกิดภายในช่องปากอีกด้วย อย่างไรก็ตามสิ่งสำคัญควรไปพบทันตแพทย์ตามคำแนะนำ เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ของการจัดฟันและสุขภาพฟันที่ดี
อ่านบทความที่เกี่ยวข้องกับการจัดฟัน
บทความนี้เขียนขึ้นโดยทีมงานของคลินิกทันตกรรม COSDENT Smile Design โดยบทความได้ส่งทีมทันตแพทย์ดูรายละเอียดเบื้องต้นเรียบร้อยแล้ว
COSDENT Smile Design
ท.พ. สันติราช เกียรติเวชสุนทร
ทันตแพทย์ / Dentist
คุณหมอ มีความมุ่งมั่นที่จะพัฒนาให้เรื่องของออกแบบรอยยิ้ม เพื่อลดปัญหาความไม่มั่นใจ ให้กลายเป็นยิ้มที่สวยงามในแบบที่คนไข้ต้องการ ที่มีความเหมาะสม อยู่บนพื้นฐานของความเป็นจริง โดยการออกแบบและการดูแลสุขภาพฟันให้สมบูรณ์ โดยทุกๆรอยยิ้มเกิดขึ้นจาก ความเข้าใจของคนไข้ รวมถึง ทีมทันตแพทย์ทุกๆท่าน และทีมเจ้าหน้าที่ทุกๆคน
สนใจสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม
cosdent สาขา เกษร (คลิกดูรายละเอียดสาขา)
tel: 098-656-3914
cosdent สาขาสยาม สแควร์วัน (คลิกดูรายละเอียดสาขา)
tel: 093-882-3536
cosdent สาขา พระรามเก้า (คลิกดูรายละเอียดสาขา)
tel: 064-592-4928
line : @cosdentsmiledesign
