การรับประทานอาหารเเละพฤติกรรมประจำวันส่งผลต่อการจัดฟันค่อนข้างมาก ในช่วงการจัดฟัน ฟันจะค่อยๆ เคลื่อนไปยังที่จัดวางไว้ในตำแหน่งที่ถูกต้อง ภายในระยะเวลาที่เหมาะสม ดังนั้นสิ่งต้องรู้ของคนที่กำลังจะจัดฟัน หรืออยู่ในช่วงจัดฟันมีข้อห้าม ข้อควรระวัง อะไรบ้าง และคำถามยอดฮิต จัดฟันกินอะไรได้บ้าง? ในบทความนี้เราได้ทำสรุป อาหารที่คนจัดฟันห้ามกิน พฤติกรรที่เป็นผลเสียที่ไม่ควรทำขณะจัดฟัน
บทสรุปอาหารที่คนจัดฟันห้ามกิน & สิ่งที่ไม่ควรทำขณะจัดฟัน
- อาหารที่ควรหลีกเลี่ยงอาหารที่เเข็งเเละเหนียว มีขนาดใหญ่ เพราะทำให้เหล็กจัดฟันหลุดได้ เช่น น้ำเเข็ง หมากฝรั่ง ขนมปัง ข้าวเหนียว
- แนะนำเป็นอาหารที่เคี้ยวได้ง่ายๆ ถ้าเป็นพวกเนื้อสัตว์ ผักผลไม้ที่ต้องเคี้ยวเยอะ ให้หั่นเป็นชิ้นเล็กๆ พอดีคำ
- สิ่งที่ไม่ควรทำตอนจัดฟัน ได้แก่ ดื่มน้ำอัดลมบ่อยๆ กัดน้ำเเข็ง ถอดยางรัดฟันไม่เป็นที่ ละเลยการใช้ไหมขัดฟัน ไม่มาตามนัดทันตแพทย์ ใช้ฟันกัดหรืองัดของแข็ง
- พฤติกรรมที่เป็นผลเสียระหว่างจัดฟันนี้อาจส่งผลให้เกิดสุขภาพช่องปาก เครื่องมือจัดฟันมีปัญหา ที่ทำให้คุณต้องเสียเวลาจัดฟันยาวขึ้นหรือมีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม
5 ลักษณะอาหารที่คนจัดฟันห้ามกิน มีอะไรบ้าง
การดูแลอาหารเป็นสิ่งสำคัญสำหรับคนที่จัดฟัน เพราะอาหารบางประเภทอาจส่งผลกระทบต่อเครื่องมือจัดฟันหรือทำให้เกิดปัญหาช่องปากได้ ต่อไปนี้คืออาหารที่คนจัดฟันควรหลีกเลี่ยง
- อาหารเหนียวและหนืดสามารถติดตามเครื่องมือจัดฟันและทำความสะอาดยาก
- หมากฝรั่ง: ติดซอกฟันและเหล็กจัดฟันได้ง่าย
- คาราเมลหรือทอฟฟี่: เหนียวและอาจดึงลวดหรือยางจัดฟันออกมา
- ขนมมาร์ชเมลโลว์: ทำให้เครื่องมือจัดฟันสกปรกและทำความสะอาดยาก
- อาหารแข็งและกรอบอาจทำให้ลวดจัดฟันหักหรือเกิดความเสียหาย
- ถั่วเปลือกแข็ง: เคี้ยวยากและอาจทำให้เหล็กหลุด
- น้ำแข็ง: การกัดน้ำแข็งอาจทำให้ลวดงอหรือหลุด
- ขนมแข็ง (เช่น ลูกอม): ต้องใช้แรงกัดที่มากเกินไป อาจทำให้เกิดความเสียหายต่อเครื่องมือจัดฟัน
- อาหารประเภทที่ต้องกัดแรงหรือมีโครงสร้างแข็ง ควรหลีกเลี่ยง
- แอปเปิ้ลทั้งลูก: แนะนำให้หั่นเป็นชิ้นเล็ก ๆ แทน
- ข้าวโพดต้มทั้งฝัก: ให้ตัดออกจากฝักก่อนรับประทาน
- ขนมปังแข็ง (เช่น บาแกตต์): เลือกรับประทานขนมปังที่นิ่มกว่าแทน
- อาหารที่มีความกรอบและแตกง่าย เศษอาหารประเภทนี้สามารถติดในซอกเหล็กจัดฟันและฟัน
- มันฝรั่งทอดกรอบ: เศษอาหารติดอยู่ในช่องเล็ก ๆ ทำให้ทำความสะอาดลำบาก
- ข้าวเกรียบหรือป๊อปคอร์น: เศษป๊อปคอร์นอาจติดในเครื่องมือจัดฟันและสร้างความรำคาญ
- อาหารที่มีน้ำตาลสูง น้ำตาลสามารถสร้างคราบพลัคและเพิ่มโอกาสเกิดฟันผุ โดยเฉพาะกับคนจัดฟันที่ทำความสะอาดได้ยาก เช่น:
- เค้กหรือขนมหวาน
- น้ำอัดลม
- เครื่องดื่มที่มีน้ำตาลสูง
คำแนะนำเพิ่มเติม
- เคี้ยวอาหารอย่างระมัดระวัง: เลี่ยงการเคี้ยวโดยใช้ฟันหน้า เพราะอาจทำให้ลวดหลุดได้
- หั่นอาหารให้เล็กลง: ลดโอกาสการทำให้เครื่องมือจัดฟันเสียหาย
- ใช้แปรงสีฟันและไหมขัดฟันเป็นประจำ: เพื่อกำจัดเศษอาหารที่ติดตามเครื่องมือจัดฟัน
ปัญหาที่พบได้บ่อยในคนไข้จัดฟัน มีตั้งเเต่ปัญหากลิ่นปาก เหงือกร่น เหงือกอักเสบ ฟันผุ หรือกระทั่งเครื่องมือจัดฟันหลุด เพราะการดูแลสุขภาพช่องปากในช่วงที่ติดเหล็กจัดฟันทำได้ยากขึ้น คนไข้ควรใส่ใจใน ความสะอาดเป็นพิเศษ เเละหลีกเลี่ยง สิ่งที่ไม่ควรทำขณะจัดฟัน ดังนี้
วีดีโอ สรุป อาหารที่คนจัดฟันควรเลี่ยง 8 อย่าง
จัดฟันกินอะไรได้บ้าง
แนะนำอาหารอ่อนๆ ที่รับประทานได้ง่าย โดยเฉพาะคนไข้ที่เพิ่งจัดฟันเป็นครั้งแรก หรือเพิ่งปรับเหล็กจัดฟัน อาจจะรู้สึกปวดฟันและระบมอยู่ การทานอาหารที่เคี้ยวง่าย จะช่วยลดอาการปวดระบม อาหารที่ควรทานมีดังนี้
- เครื่องดื่ม เช่น นมวัว น้ำเต้าหู้
- ขนมปังเนื้อนุ่ม อย่าง แพนเค้ก, มัฟฟิน, ซอฟเค้ก ที่ไม่มีถั่ว
- อาหารประเภทต้มหรือผัด เช่น โจ๊ก, ข้าวต้ม, แกงจืดเต้าหู้, ผัดมักกะโรนี
- เนื้อสัตว์หั่นชิ้นเล็ก เช่น เนื้อไก่ปรุงสุก, ลูกชิ้น, ทูน่า, หมูสับ
- ผักต้มหรือนึ่ง เช่น มันฝรั่งบด, ผักโขมนึ่ง, ถั่วต้ม
- ผลไม้ เช่น กล้วย, มะม่วงสุก, นำ้ผลไม้ปั่น
- อาหารทานเล่น เช่น พุดดิ้ง, ไอศกรีม
พฤติกรรมที่คนจัดฟันไม่ควรทำ
การจัดฟันต้องการการดูแลเป็นพิเศษเพื่อให้ผลลัพธ์ออกมาดีและไม่มีปัญหาเพิ่มเติมในระหว่างการรักษา ต่อไปนี้คือ พฤติกรรมที่คนจัดฟันไม่ควรทำ
- เคี้ยวอาหารแข็งหรือกัดของแข็ง อาจทำให้ลวดจัดฟันงอหรือหลุดได้
- เคี้ยวน้ำแข็ง
- กัดปลายดินสอหรือปากกา
- กัดของแข็ง เช่น ฝาขวด หรือถุงพลาสติก
- การละเลยการทำความสะอาดฟันอย่างละเอียด อาจทำให้เกิดปัญหาฟันผุ คราบหินปูน หรือเหงือกอักเสบ
- ไม่แปรงฟันหลังรับประทานอาหาร
- ไม่ใช้ไหมขัดฟันหรือแปรงซอกฟันเพื่อกำจัดเศษอาหารที่ติดตามลวดจัดฟัน
- ดึงหรือเล่นกับเครื่องมือจัดฟัน
- การเล่นหรือดึงลวดจัดฟันด้วยมือหรือสิ่งของ เช่น การดึงยางจัดฟันเล่น อาจทำให้เครื่องมือจัดฟันเสียหายหรือหลุดออก
- เคี้ยวหมากฝรั่งหรืออาหารเหนียว สามารถติดในลวดหรือเหล็กจัดฟันและทำให้ยางหลุด
- หมากฝรั่ง
- ทอฟฟี่
- คาราเมล
- ไม่ถอดยางรัดก่อนรับประทานอาหาร ถ้าคุณใส่ยางรัดฟันที่เกี่ยวฟันกราม ต้องถอดยางออกก่อนรับประทานอาหาร ถ้าไม่ถอดนอกจากจะทำให้ทานอาหารลำบาก เลอะเทอะเมื่อขณะกิน เเล้วยังมีโอกาสที่คุณจะกลืนหนังยางลงไปโดยไม่ได้ตั้งใจได้อีกด้วย
- ไม่ไปพบทันตแพทย์ตามนัด การข้ามการพบทันตแพทย์ตามกำหนดเวลาจะทำให้ไม่สามารถปรับเครื่องมือจัดฟันให้เหมาะสมได้ และอาจทำให้ผลลัพธ์การรักษาช้าลง
- ใช้ฟันแทนเครื่องมือ หลีกเลี่ยงการใช้ฟันเปิดฝาขวด แกะซองขนม หรือทำสิ่งที่อาจทำให้ฟันหรือเครื่องมือจัดฟันเสียหาย ส่งผลทำให้ ฟันหัก ฟันร้าว หรือ ฟันแตกหักได้
- ดื่มเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลหรือกรดบ่อย อาจทำให้เกิดฟันผุและคราบหินปูนใต้เครื่องมือจัดฟัน (มีผลทั้งจัดฟันแบบปกติและจัดฟันใส)
- ละเลยอาการผิดปกติ หากรู้สึกว่าเครื่องมือจัดฟันหลุด ลวดงอ หรือมีอาการปวดมาก ควรรีบแจ้งทันตแพทย์ ไม่ควรปล่อยไว้จนเกิดปัญหาที่รุนแรงขึ้น
- ไม่ป้องกันฟันระหว่างเล่นกีฬา การเล่นกีฬาที่มีโอกาสเกิดการกระแทก เช่น ฟุตบอล บาสเกตบอล อาจทำให้เครื่องมือจัดฟันได้รับความเสียหายหรือทำให้บาดเจ็บในช่องปาก
- แปรงฟันแรงเกินไป อาจทำให้ลวดหรือเหล็กหลุด และยังอาจทำให้เหงือกอักเสบได้
- เล่นเครื่องดนตรีประเภทเป่า การเล่นเครื่องดนตรีที่ต้องใช้การเป่าในขณะจัดฟัน อาจจะทำให้คุณรู้สึกเจ็บได้ ควรให้เวลาในการปรับตัวของปากเเละฟันให้เข้าที่พักนึกก่อน ร่างกายมีกลไกการสร้างผิวหนังด้านในของริมฝีปากที่หนาขึ้น เมื่อกดริมฝีปากกับเครื่องเป่าจะไม่เจ็บมาก
- กัดเล็บเวลาเครียด การกัดเล็บนอกจากจะนำพาเชื้อโรคต่างๆ เข้าสู่ร่ายกายโดยตรงเเล้ว การกัดเล็บยังทำลายชั้นเคลือบปลายฟันและทำให้ฟันสึกด้วย
- ใช้ไม้จิ้มฟันเขี่ยเศษอาหารออกจากซอกฟัน ความเเข็งของไม้จิ้มฟันสามารถทำร้ายฟันเเละทำให้เปิดช่องว่างขึ้นทีละเล็กได้ ทันตแพทย์จะแนะนำให้ใช้ไหมขัดฟันซึ่งมีความอ่อนนุ่ม เพื่อกำจัดเศษอาหารในบริเวณที่แปรงเข้าไม่ถึงเเทน
อ่านเพิ่มเติม สำหรับเทคนิคการดูแลฟันระหว่างจัดฟัน
อย่าลืมตรวจสอบว่ามีสิทธิพิเศษในช่วงนี้หรือเปล่านะคะ
ดูสิทธิพิเศษรายการต่างๆ
สิ่งที่คนจัดฟันต้องทำ คืออะไร
วินัยในการมาพบกับทันตแพทย์ เพราะเป็นสิ่งสำคัญเเละมีผลต่อแผนการรักษาที่คุณหมอได้วางแผนไว้ หลายคนอาจจะเข้าใจว่า การไม่ไปพบกับทันตแพทย์บ้างคงไม่เป็นไร แต่จริงๆ แล้ว การไม่ไปพบกับทันตแพทย์เวลานัด มีผลต่อระยะเวลาในการจัดฟันที่นานขึ้น หรือทำให้ผลการรักษาไม่ดีเท่าที่ควร เพราะคุณหมอไม่สามารถประเมิน ติดตามผลของการเคลื่อนที่ของแนวฟันได้อย่างสม่ำเสมอ การพบทันตแพทย์ตามนัดยังช่วยแก้ปัญหากับสุขภาพฟันระหว่างจัดฟันได้
FAQ คำถามเกี่ยวกับการจัดฟันอยู่ทำอะไรได้บ้าง
คุณหมอเเนะนำให้เลี่ยงอาหารที่มีความเเข็ง เหนียว ชิ้นใหญ่เกินไป เช่น
เคี้ยวก้อนน้ำแข็ง, ถั่ว, ขนมปังฝรั่งเศส, ขนมปังเบเกิล, ข้าวเหนียว, หมากฝรั่ง, ปลาหมึก, ผักผลไม้ที่มีเนื้อเเข็ง เช่น แอปเปิ้ลทั้งลูก แครอท คะน้า หรือเนื้อสัตว์ที่มีความเหนียว เช่น ปลาหมึก ซี่โครงหมู ไก่ทอด
ไม่ควรกัดหรือฉีกด้วยฟันหน้า แต่ควรตัดแบ่งเป็นชิ้นให้พอดีคำ เพราะอาจจะทำให้เครื่องมือหลุดได้ ถ้าเครื่องมือหลุดบ่อยๆ ก็ต้องกลับไปให้หมอฟันติดให้ใหม่ เสียเวลาและค่าใช้จ่าย
ตอนที่เพิ่งจะติดเครื่องมือ หรือเปลี่ยนลวดใหม่ๆ ควรเลือกทานอาหารอ่อน เคี้ยวง่ายๆ อาทิเช่น โจ๊ก ข้าวต้ม ก๋วยเตี๋ยว ไข่ตุ๋น นม น้ำเต้าหู้ เพื่อป้องกันไม่ให้เหงือกและฟันระบบจากการต้องใช้เเรงบดเคี้ยวมากๆ
ถ้ามีเส้นลวดเล็กๆ ทิ่มกระพุ้งแก้ม หรือริมฝีปาก ให้ใช้ขี้ผึ้งที่ทันตแพทย์ให้มา ปิดปลายเส้นลวดก่อน แล้วจึงมาพบทันตแพทย์เพื่อแก้ไข และปรับแต่งเส้นลวดใหม่บริเวณนั้น
จริงๆ คนไข้สามารถทานบุฟเฟ่ต์ หมูกระทะ ชาบูได้นะคะ เเต่ต้องตัดแบ่งอาหาร หั่นเนื้อ หมู ไก่ผักผลไม้เป็นชิ้นๆ พอดีคำ ค่อยๆเคี้ยว เลี่ยงพวกกระดูกอ่อน ไม่ใช้ฟันหน้ากัดแบ่งหรือฉีกโดยตรง เพราะจะทำให้เครื่องมือหลุด เสียหายได้
ถ้าเพิ่งถอนฟันหรือจัดฟันมา ควรทานอาหารที่ไม่ต้องเคี้ยวมาก ย่อยง่ายๆ ไม่ให้กระเทือนแผลมาก ลดความเจ็บปวดจากการเคี้ยวลง เช่น ข้าวต้ม โจ๊ก มันบด ก๋วยเตี๋ยว ไข่ตุ๋น น้ำเต้าหู้ นม โยเกิร์ต เป็นต้น
ถ้าแบร็คเก็ตหลุด เเล้วมีปลายลวดทิ่มกระพุ้งแก้ม ให้ใช้ขี้ผึ้งที่ได้จากทันตแพทย์จัดฟัน ปั้นเป็นก้อนเล็กๆ แล้วแปะทับลวดก่อน เเละควรรีบไปหาหมอเพื่อแก้ไขแบร็คเก็ตใหม่
ถ้าแบร็คเก็ตหลุด เเต่ลวดไม่ทิ่มกระพุ้งแก้ม เช็คดูว่าเครื่องมือมีโอกาสที่เครื่องมือจะหลุดลงคอมั้ย ถ้าหลุดได้ควรนำแบร็กเก็ตออกไปเก็บไว้ เเต่ถ้าเเบร็คเก็ตมีลวดหรือยางมัดอยู่ สามารถให้หมอช่วยติดในครั้งต่อไปได้ค่ะ
บทสรุป สิ่งที่ไม่ควรทำขณะจัดฟัน
การจัดฟันจะเป็นไปอย่างราบรื่น ถ้าหมั่นดูเเลความสะอาด ปฏิบัติตามคำแนะนำของทันตแพทย์ ไม่ทำสิ่งที่จะเป็นผลเสียกับฟันในขณะที่จัดฟัน เทคนิคเหล่านี้นำไปประยุกต์ใช้ให้เป็นประโยชน์ในชีวิตประจำวันได้เลยค่ะ การดูเเลฟันสวยๆ ไร้ปัญหาฟันผุและเหงือกอักเสบก็เป็นเรื่องที่ง่ายๆ
หากสนใจเรื่องการจัดฟันก็สามารถเข้าไปชมรายละเอียดเพิ่มเติมได้ตามนี้ค่ะ
- การจัดฟัน 4 แบบ ข้อมูล ขั้นตอนเเละราคา
- 8 ข้อดีของการจัดฟันแบบดามอน
- จัดฟันใสแตกต่างกับการจัดฟันแบบทั่วไปอย่างไร
- จัดฟันแฟชั่น อันตราย ข้อเสีย 7 และความเข้าใจผิด พลาดจัดฟันเถื่อน
บทความนี้เขียนขึ้นโดยทีมงานของคลินิกทันตกรรม COSDENT Smile Design โดยบทความได้ส่งทีมทันตแพทย์ดูรายละเอียดเบื้องต้นเรียบร้อยแล้ว
COSDENT Smile Design
ท.พ. สันติราช เกียรติเวชสุนทร
ทันตแพทย์ / Dentist
คุณหมอ มีความมุ่งมั่นที่จะพัฒนาให้เรื่องของออกแบบรอยยิ้ม เพื่อลดปัญหาความไม่มั่นใจ ให้กลายเป็นยิ้มที่สวยงามในแบบที่คนไข้ต้องการ ที่มีความเหมาะสม อยู่บนพื้นฐานของความเป็นจริง โดยการออกแบบและการดูแลสุขภาพฟันให้สมบูรณ์ โดยทุกๆรอยยิ้มเกิดขึ้นจาก ความเข้าใจของคนไข้ รวมถึง ทีมทันตแพทย์ทุกๆท่าน และทีมเจ้าหน้าที่ทุกๆคน
สนใจสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม
cosdent สาขา เกษร (คลิกดูรายละเอียดสาขา)
tel: 098-656-3914
cosdent สาขาสยาม สแควร์วัน (คลิกดูรายละเอียดสาขา)
tel: 093-882-3536
cosdent สาขา พระรามเก้า (คลิกดูรายละเอียดสาขา)
tel: 064-592-4928
line : @cosdentsmiledesign
