ฟันคุดแบบไหนไม่ต้องผ่า ไม่ผ่าได้มั้ย? ทำอย่างไรดีเมื่อมีฟันคุด?

คนไข้ที่มีฟันคุดมักกังวลใจเมื่อได้ยินว่าต้องผ่าฟันคุด เเละสิ่งที่คนไข้ถามคุณหมอเยอะที่สุดก็คือ ฟันคุดไม่ผ่าได้มั้ย? ฟันคุดแบบไหนไม่ต้องผ่า? ใครมีฟันคุดอยู่ไม่ต้องกลัวนะคะ บทความนี้เตรียมสรุปคำตอบให้คุณเเล้ว

รู้จักกับเจ้าฟันคุดกันซักเล็กน้อย …
โดยปกติฟันแท้ขึ้นครบตามจำนวนฟัน 32 ซี่ ในช่วงอายุ 17 -25 ปี ด้วยการปรับตัวทางพฤติกรรมการกิน และอาหารที่มนุษย์เรารับประทาน ทำให้รูปทรงขากรรไกรของเรามีขนาดเล็กลง ส่งผลให้ฟันกรามซี่สุดท้ายไม่สามารถขึ้นได้ตามปกติเหมือนฟันซี่อื่นๆ อาจขึ้นเบียดไปในทิศทางเอียง หรือขวางแนวฟันซี่อื่นๆ หรืออาจขึ้นเห็นตัวฟันได้เพียงบางส่วน อาจพบฟันคุดฝังอยู่ภายใต้เหงือก กระดูกขากรรไกรได้เช่นกัน

ฟันคุดไม่ผ่าได้มั้ย ทำไมเราต้องผ่าฟันคุด?

ฟันคุดเป็นฟันที่ไม่สามารถงอกขึ้นมาปกติเหมือนฟันซี่อื่นๆ และมักจะมีแนวฟันขึ้นเบียดชนฟันในทิศทางขวางฟันซี่ข้างเคียง ซึ่งแรงดันของฟันคุดในแนวผิดปกติเหล่านี้จะส่งผลให้คนไข้ปวดฟันคุดตั้งเเต่ปวดน้อยๆ แบบน่ารำคาญไปจนถึงปวดมากร้าวไปถึงปวดหัว หรือปวดหูก็มี

ส่วนของฟันคุดที่สามารถดันทะลุเหงือกขึ้นมาได้ ก็ทำให้เกิดแหล่งสะสมเศษอาหารและแบคทีเรีย เกิดปัญหากลิ่นปาก คนไข้จะมีอาการเหงือกอักเสบ บวม แดง ฟันผุ และถ้าไม่รักษาก็จะเกิดหนองตามมาได้ แล้วการที่ฟันคุดที่กำลังเจริญเติบโตเบียดฟันซี่ข้างเคียงก็ทำให้เกิดฟันซ้อนเก หรือฟันคุดกดบนเส้นประสาทบริเวณขากรรไกรได้

ถ้าปล่อยฟันคุดทิ้งไว้นานทำให้เนื้อเยื่อรอบตัวฟันขยายขนาดใหญขึ้น มีโอกาสเกิดถุงน้ำรอบฟันคุด ซึ่งถุงน้ำจะไปเบียดกับฟันซี่ข้างเคียง ค่อยๆทำลายกระดูกรอบๆฟันบริเวณนั้น อาจทำให้ฟันเคลื่อน เป็นอันตรายต่อฟันและเหงือกรอบๆ จนทำให้ฟันผุได้

การที่เราเก็บฟันคุดไว้ นำไปสู่ปัญหาสุขภาพช่องปากต่างๆ ตามมาอีกมากมาย คลินิกคอสเดนท์ไม่อยากให้คนไข้กังวลจนละเลยปล่อยฟันคุดทิ้งไว้นานเกินไป เข้ามาปรึกษาทีมงานเเละทันตแพทย์ได้โดยไม่ต้องรอจนถึงวันที่ปวดฟันคุดนะคะ

วันนี้ทางคลินิกทันตกรรมคอสเดนท์ นำข้อมูลดีๆมากฝากกันนะคะ เพราะเรื่องฟันคุดก็จะเป็นเรื่องปกติสำหรับการมีฟันแท้ขึ้นครบตามจำนวนฟัน 32 ซี่ คนที่กังวลว่า มีฟันคุดหรือเริ่มมีอาการเจ็บ และโดยเฉพาะ คนที่กำลังจะต้องจัดฟัน ข้อมูลนี้ก็จะเป็นประโยชน์สำหรับหลายคนที่กำลังจะทำการจัดฟัน รายละเอียดจะอยู่ในส่วนอธิบายตอนจบท้ายเรื่องนี้

ทำยังไงเมื่อมีฟันคุด?

เมื่อคุณมีฟันคุดคำแนะนำที่ดีที่สุด คือการปรึกษากับทันตแพทย์เพื่อวินิจฉัยผลกระทบของฟัน เช็คสุขภาพฟันโดยรวม และวางแผนการรักษาในการนำฟันคุดออกอย่างเหมาะสม

ในระหว่างนี้คนไข้ควรปฏิบัติตัวอย่างไร

• หมั่นดูแลความสะอาดในช่องปาก: ความสะอาดเป็นสิ่งสำคัญ เพราะเศษอาหารและแบคทีเรียเป็นสาเหตุของการติดเชื้อและการอักเสบ แนะนำให้แปรงฟันร่วมกับการใช้เส้นไหมเพื่อทำความสะอาดระหว่างฟันคุดได้ดียิ่งขึ้น
• รับประทานยาแก้ปวดเพื่อบรรเทาอาการ: หากคุณมีอาการปวดฟันคุด สามารถทานยาแก้ปวดที่รับจากร้านขายยา เช่น ไอบูโพรเฟน (ibuprofen) หรือ พาราเซตามอล (paracetamol) ตามคำแนะนำบนฉลาก และควรนัดทันตแพทย์เพื่อรับการรักษาที่ต้นเหตุ
• รับประทานอาหารอ่อนๆ เคี้ยวง่าย: ในระหว่างที่มีอาการปวดฟัน คุณควรหลีกเลี่ยงการทานอาหารหรือที่มีความแข็งหรือเหนียว และเลี่ยงการเคี้ยวในฟันที่มีอาการปวด ที่อาจทำให้สร้างความระคายเคืองในระหว่างการรับประทาน

ฟันคุดแบบไหนไม่ต้องผ่า

เพื่อความเข้าใจให้มากขึ้นว่าฟันคุดแบบไหนที่ไม่ต้อง เรามี vdo อธิบายง่ายๆ ดังนี้ค่ะ

สรุปลักษณะของฟันคุดแบบไหนต้องผ่า VS แบบไหนไม่ต้องผ่า
หลังจากที่พบทันตแพทย์แล้วจะมีการเอ็กซเรย์ และวินิจฉัยดูลักษณะฟันคุด ดูแนวทางการงอกของฟันคุด รวมถึงดูอาการปวดบวม หรืออักเสบจากฟันคุด เเละพิจารณารักษาให้เหมาะสมตามเคสของคนไข้ในลำดับต่อไป ทั้งนี้เราสรุปคร่าวๆ มาดังนี้ค่ะ

ฟันคุดแบบที่ไม่ต้องผ่า: ฟันคุดขึ้นเต็มซี่

ฟันคุดที่สามารถดันตัวเองจนโผล่พ้นเหงือกออกมาได้ มีเนื้อฟันคุดโผล่ออกมามากพอ และตัวฟันคุดขึ้นในแนวที่สามารถใช้เครื่องมือทันตกรรมถอนฟันคุดออกได้แม้ว่าฟันคุดขึ้นเต็มซี่จะโผล่มาให้เห็น แต่ก็มีข้อเสีย คือ ขึ้นเอียงเบียดฟันซี่ข้างเคียง อาจทำให้แนวฟันไม่สวยงาม เกิดช่องว่างระหว่างฟันที่ทำให้เศษอาหารเข้าไปติดได้ง่าย ทำความสะอาดได้ไม่ทั่วถึง ทำให้คนไข้มีกลิ่นปากหรือมีปัญหาฟันผุตามมาได้หากปล่อยทิ้งไว้นาน

ฟันคุดลักษณะนี้ ข้อดีคือรักษาโดยการถอนฟันคุดออกได้ ซึ่งราคาการถอนจะถูกกว่าการผ่าฟันคุด ระยะเวลาในการหายเร็วกว่าการผ่าฟันคุด

ฟันคุดแบบที่ต้องผ่า: ฟันคุดแบบมีเหงือกปกคลุม

มีทั้งเคสที่ฟันคุดอยู่ภายในชั้นเนื้อเยื่อเหงือก หรืออยู่ลึกภายใต้กระดูกขากรรไกร มีลักษณะการขึ้นในแนวนอน ไม่ตั้งตรง ไม่สามารถดึงขึ้นมาได้ ทันตแพทย์จึงต้องอาศัยการผ่าฟันคุด แล้วค่อยๆ แบ่งฟันออกเป็นส่วนเล็กๆ เพื่อนำฟันออกจากเบ้าฟัน ทำความสะอาดเพื่อฆ่าเชื้อ จากนั้นก็เย็บแผลให้เรียบร้อย

ฟันคุดลักษณะนี้ ยิ่งฟันคุดฝังอยู่ลึกเท่าไหร่ โอกาสปวดบวมและอักเสบจะยิ่งมากขึ้นเท่านั้น ต้องทำการผ่าและเย็บแผล และเพราะความลึกของแผลผ่าตัด ซึ่งทำให้ต้องเย็บหลายเข็มเลยทีเดียว จึงต้องใช้เวลาพักฟื้นมากเป็นพิเศษ

ผ่าฟันคุดไม่น่ากลัวอย่างที่คิด

การผ่าฟันคุดก็เป็นศัลยกรรมผ่าตัดประเภทหนึ่งที่เป็นการนำเอาฟันคุดเจ้าปัญหาออก เพื่อให้คนไข้กลับมาใช้ชีวิตได้อย่างปกติ เคี้ยวทานอาหารได้มีความสุข ไม่ต้องคอยระวังอาการปวดฟันคุดหรือฟันผุ เหงือกบวมอักเสบจากฟันคุดอีก

ขั้นตอนที่คนไข้จะเจอเมื่อจะต้องผ่าฟันคุด

1. คุณหมอฉีดยาชา ช่วยระงับความเจ็บระหว่างผ่าตัด
2. คุณหมอมีภาพ x-ray ประกอบที่ดูส่วนของฟันคุดว่าอยู่ลึกขนาดไหน เเละทำการผ่าตัดเปิดเหงือก
3. ขั้นตอนการผ่าตัดฟัน
   – ในคนไข้ที่มีฟันคุดโผล่ขึ้นมาจากเหงือก สามารถใช้เครื่องมือทันตกรรมผ่าแบ่งฟันได้ดึงฟันออกจากเบ้าฟัน
   – ในคนไข้ที่มีฟันคุดฝังลึกในกระดูกขากรรไกร คุณหมอจะต้องใช้เครื่องมือกรอกระดูกฟันออกก่อน จึงจะผ่าแบ่งฟันคุดเเละดึงฟันออกมาได้4. คุณหมอทำการล้างทำความสะอาดเเผล เเละทำการเย็บแผล พร้อมกับใส่ผ้าก๊อซอุดห้ามเลือดไว้
4. คุณหมอทำการล้างทำความสะอาดเเผล เเละทำการเย็บแผล พร้อมกับใส่ผ้าก๊อซอุดห้ามเลือดไว้

คนไข้ดูแลตัวเองหลังผ่าฟันคุดยังไง
– คนไข้ต้องกัดผ้าก๊อซค้างไว้ 30 นาที – 1 ชั่วโมงหลังจากนี้ คนไข้สามารถเปลี่ยนผ้าก๊อซใหม่ได้ ถ้ายังมีเลือดซึมอยู่ ข้อพึงระวังที่คุณหมอบอกคนไข้ทุกคน คือ ห้ามบ้วนเลือดหรือน้ำลายทิ้งในช่วงแรก เพราะยิ่งทำให้ลิ่มเลือดหลุดออกจากแผล ทำให้เลือดหยุดไหลช้า
– อย่าเอาลิ้นไปดุนแผล รับประทานยาแก้ปวดตามที่คุณหมอให้ หรือทานรอไว้หลังจากผ่าตัดได้เลย คอยประคบเย็นบริเวณแก้มหลังจากผ่าตัด เพื่อระงับอาการบวม
– อาจจะมีอาการปวดระบบหลังผ่าตัดเป็นเรื่องปกตินะคะ ใช้เวลาพักฟื้นประมาณ 5-7 วัน ระหว่างนี้ให้รับประทานอาหารอ่อนๆ เคี้ยวง่าย ย่อยง่ายๆ
– ใช้น้ำยาบ้วนปากแทนการแปรงฟัน ในช่วงวันแรก หลังจากนั้นจึงค่อยแปรงฟันอย่างอ่อนโยน ทั้งนี้ระยะเวลาดังกล่าวขึ้นอยู่กับทันตแพทย์แนะนำ

มีฟันคุดหาหมอเมื่อไหร่ดี

จริงๆ เเล้วไม่ต้องรอให้ปวดฟันก็สามารถนัดวัน/เวลาเพื่อมาพบคุณหมอได้นะคะ อย่าลืมว่ายิ่งปล่อยทิ้งไว้นานเพราะกังวลเรื่องที่ต้องผ่าฟันคุด ยิ่งทิ้งระยะเวลาให้เกิดการอักเสบติดเชื้อลุกลามได้มากกว่าที่คุณติด

ถ้าเกิดอาการปวดบวมมากจนเป็นหนอง อ้าปากไม่ได้ อาจต้องทนปวดไปอีกหลายวัน เพราะไม่สามารถผ่าฟันคุดในขณะที่อักเสบมากๆได้ค่ะ

อย่างไรก็ตามก่อนที่จะรู้ได้ว่าลักษณะของฟันคุดนั้นมีอาการอย่างไรจะต้องได้รับการตรวจอย่างละเอียด และต้องได้รับการ Xray เพื่อดูแนวทางและลักษณะของฟันคุดที่เป็นอยู่ด้วยนะคะ

และถ้าคุณ อยากรู้ว่า ฟันของตัวคุณนั้นเข้าข่ายว่า ควรจัดฟันหรือไม่ก็สามารถคลิกเพื่อเข้าตรวจดูว่าฟันของคุณเข้าเกณท์ที่จะต้องจัดฟันด้วยหรือเปล่าได้เลยคะ

เนื้อหาเกี่ยวกับเรื่องจัดฟันที่คุณควรรู้

• คลิกดูรายละเอียดเรื่อง การจัดฟัน ดามอน สะดวกอย่างไร
• คลิกดูเทคนิคการแปรงฟันขณะจัดฟันอยู่
• การจัดฟันแบบที่ไม่ต้องพบแพทย์บ่อยๆ

บทความนี้เขียนขึ้นโดยทีมงานของคลินิกทันตกรรม COSDENT Smile Design โดยบทความได้ส่งทีมทันตแพทย์ดูรายละเอียดเบื้องต้นเรียบร้อยแล้ว

COSDENT Smile Design

ท.พ. สันติราช เกียรติเวชสุนทร

ทันตแพทย์ / Dentist

คุณหมอ มีความมุ่งมั่นที่จะพัฒนาให้เรื่องของออกแบบรอยยิ้ม เพื่อลดปัญหาความไม่มั่นใจ ให้กลายเป็นยิ้มที่สวยงามในแบบที่คนไข้ต้องการ ที่มีความเหมาะสม อยู่บนพื้นฐานของความเป็นจริง โดยการออกแบบและการดูแลสุขภาพฟันให้สมบูรณ์ โดยทุกๆรอยยิ้มเกิดขึ้นจาก ความเข้าใจของคนไข้ รวมถึง ทีมทันตแพทย์ทุกๆท่าน และทีมเจ้าหน้าที่ทุกๆคน

สนใจสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม
cosdent สาขา เกษร (คลิกดูรายละเอียดสาขา)
tel: 098-656-3914
cosdent สาขาสยาม สแควร์วัน (คลิกดูรายละเอียดสาขา) 
tel: 093-882-3536
cosdent สาขา พระรามเก้า (คลิกดูรายละเอียดสาขา)
tel: 064-592-4928

line : @cosdentsmiledesign