ฟันหัก ทำอย่างไรดี วิธีปฐมพยาบาลเบื้องต้น แนวทางการรักษา

ฟันหัก เป็นปัญหาที่สามารถเกิดขึ้นได้กับทุกวัย แม้ว่าจะพบมากในเด็กและวัยรุ่นที่มักได้รับแรงกระแทกบริเวณปากจากการวิ่งเล่นหรือกิจกรรมต่างๆ แต่ผู้ใหญ่ก็สามารถประสบปัญหานี้ได้เช่นกัน โดยฟันหักมีระดับความรุนแรงที่แตกต่างกันไป มีวิธีการรักษาหลายรูปแบบ ขึ้นอยู่กับขนาดและความรุนแรงของการหัก

หลายคนเมื่อฟันหักอาจปล่อยทิ้งไว้เพราะคิดว่าไม่ส่งผลกระทบต่อร่างกาย หรือเชื่อว่ารักษาวิธีไหนก็ทำให้ฟันที่หักกลับมาสมบูรณ์เหมือนเดิมได้ อย่างไรก็ตามหากไม่ใส่ใจอาจทำให้มีผลกระทบที่มองไม่เห็นภายใน เช่น การติดเชื้อหรือปัญหาทางทันตกรรมอื่นๆ ที่อาจเกิดขึ้นตามมา

เมื่อฟันหักควรได้รับการตรวจและรักษาอย่างถูกต้อง เนื่องจากการกระแทกหรือการเสื่อมสภาพที่ทำให้ฟันหัก อาจส่งผลต่อระบบภายในช่องปากและทำให้เกิดอาการต่างๆ ตามมา

ฟันหัก เกิดขึ้นได้ยังไง เกิดจากอะไรบ้าง?

ฟันหักสามารถเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุและสามารถแบ่งตามตำแหน่งของฟัน เช่น ฟันหน้าและฟันกราม ฟันที่หักมักจะหักทั้งซี่ เหลือเพียงรากฟัน หรืออาจหักเพียงครึ่งซี่หรือบางส่วนของฟันก็ได้ ซึ่งฟันหักเกิดขึ้นได้หลายอย่าง เช่น ได้รับอุบัติเหตุ ฟันเสื่อมสภาพ หรือการนอนกัดฟัน เป็นต้น การหักของฟันแต่ละตำแหน่งมีปัจจัยที่แตกต่างกัน ดังนั้น ควรดูแลและป้องกันฟันของเราให้แข็งแรงเพื่อลดความเสี่ยงในการหักของฟัน

ฟันหน้าหัก

ฟันหน้าเป็นฟันที่มีบทบาทสำคัญในการกัดและฉีกอาหาร จึงมีโอกาสสูงที่จะได้รับความเสียหายหรือหักมากกว่าฟันส่วนอื่นๆ การที่ฟันหน้าหักนั้นเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ เช่น การได้รับการกระทบกระเทือนจากอุบัติเหตุ การนอนกัดฟัน หรือการรับประทานอาหารที่มีอุณหภูมิแตกต่างกันอย่างรวดเร็ว มีโอกาสทำให้ฟันหน้าแตกหักได้

ฟันกรามหัก

ฟันกรามเป็นส่วนของฟันที่ใช้ในการเคี้ยวอาหารมากที่สุด ทำให้มีโอกาสสูงที่จะเกิดการสึกหรอและหักได้ ฟันกรามหักมักเกิดจากหลายสาเหตุ ได้แก่ การเคี้ยวของแข็ง เช่น น้ำแข็ง, ถั่วแข็ง, หรือกระดูก อีกทั้งฟันผุก็เป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้ฟันกรามอ่อนแอและหักได้ง่ายขึ้น นอกจากนี้ การนอนกัดฟันยังเป็นสาเหตุที่ทำให้ฟันกรามเกิดความเสียหาย เนื่องจากการกัดฟันขณะนอนหลับทำให้ฟันได้รับแรงกดดันที่มากเกินไป

ระดับความรุนแรงของฟันหัก

ระดับความรุนแรงนั้นทันตแพทย์จะทำการประเมินเพื่อวางแผนการรักษาที่เหมาะสม ขั้นตอนและวิธีการรักษาจะขึ้นอยู่กับผลการประเมินของทันตแพทย์ โดยสามารถแบ่งความรุนแรงของฟันหักออกเป็นระดับต่างๆ ดังนี้

1. ฟันหักเล็กน้อย
   • ลักษณะ: มีรอยร้าวเล็กน้อยอยู่บริเวณชั้นเคลือบฟัน
   • ความรุนแรง: ระดับน้อย เนื่องจากไม่ส่งผลกระทบถึงรากฟันและโพรงประสาทฟัน
2. ฟันหักครึ่งซี่ถึงเนื้อฟัน
   • ลักษณะ: ฟันหักครึ่งซี่และเข้าไปถึงเนื้อฟัน
   • ความรุนแรง: ระดับเล็กน้อย อาจทำให้เกิดอาการเสียวฟันจากการดื่มเครื่องดื่มเย็นหรือร้อนจัด รวมถึงการเคี้ยวของแข็ง เช่น น้ำแข็ง เนื่องจากเส้นประสาทได้รับการกระทบโดยตรง
3. ฟันหักเหลือแต่ราก
   • ลักษณะ: ฟันหักจนเหลือเพียงรากฟัน
   • ความรุนแรง: ระดับค่อนข้างมาก ขึ้นอยู่กับความเสียหายของฟันและอาการของผู้ป่วย การรักษาจะแตกต่างกันไปตามระดับความเสียหาย
4. ฟันหักลึกถึงโพรงประสาทฟัน
   • ลักษณะ: ฟันหักลึกจนถึงโพรงประสาทฟัน
   • ความรุนแรง: ระดับมาก ควรรีบตรวจรักษาทันที หากปล่อยทิ้งไว้จนโพรงประสาทฟันเสียหายหรือมีภาวะฟันตาย การบูรณะฟันเดิมจะทำได้ยาก ในกรณีที่ไม่สามารถรักษาฟันเดิมได้ อาจจำเป็นต้องถอนฟันและทำการรักษาเพิ่มเติมในขั้นตอนถัดไป

ทำอย่างไรเมื่อฟันหัก ?

1. เก็บเศษฟัน: หากฟันหักแบบมีเศษหรือหลุดออกมาทั้งซี่ ควรเก็บฟันไว้ โดยแช่ในน้ำนม น้ำเกลือ หรือน้ำดื่มสะอาด เพื่อรักษาชั้นเคลือบฟันและเพิ่มโอกาสในการเชื่อมต่อฟันกลับเข้าที่
2. ทำความสะอาดช่องปาก: ล้างปากด้วยน้ำเปล่า เพื่อขจัดเศษอาหารในช่องปากและบริเวณซอกฟัน ซึ่งจะช่วยลดโอกาสในการติดเชื้อ
3. หลีกเลี่ยงการสัมผัส: หลีกเลี่ยงการจับหรือสัมผัสบริเวณที่ฟันหลุดหรือหักออกมา เพื่อลดโอกาสในการเกิดการติดเชื้อหรือทำให้บาดเจ็บมากขึ้น
4. ห้ามเลือด: หากมีเลือดไหล ให้ใช้ผ้าก๊อซห้ามเลือด โดยกดเบาๆ บริเวณที่เลือดออก และถ้ามีอาการปวดร่วมด้วย สามารถรับประทานยาแก้ปวดได้ตามคำแนะนำของแพทย์หรือฉลากยา
5. พบแพทย์ทันที: รีบไปพบทันตแพทย์ให้เร็วที่สุด เพื่อรับการรักษาและประเมินความเสียหายของฟันและวางแผนการรักษาที่เหมาะสม

ถ้าฟันหักแล้วไม่รักษาจะเป็นอย่างไร

หากฟันหักแล้วไม่รักษา อาจเกิดผลกระทบหลายประการ เช่น การติดเชื้อและการเกิดหนองในเนื้อฟันและรากฟัน ซึ่งสามารถแพร่กระจายไปยังเหงือกและกระดูกขากรรไกร ทำให้เกิดอาการปวดและบวม ฟันที่หักจะอ่อนแอและแตกหักเพิ่มเติมได้ง่าย ส่งผลให้การรักษายากและมีค่าใช้จ่ายสูงขึ้น อีกทั้งยังทำให้การเคี้ยวอาหารไม่สมบูรณ์ ระบบย่อยอาหารทำงานได้ไม่เต็มที่ 

นอกจากนี้ อาจเกิดอาการปวดเฉียบพลันหรือปวดเรื้อรัง ฟันข้างเคียงก็อาจเสียหายตามไปด้วย ฟันหักที่มองเห็นได้ชัดเจนอาจลดความมั่นใจในรอยยิ้ม หากฟันหักลึกถึงโพรงประสาทและไม่รักษา โพรงประสาทฟันอาจตาย ทำให้ต้องถอนฟันออก การพบทันตแพทย์ทันทีเมื่อฟันหักจะช่วยป้องกันผลกระทบเหล่านี้และรักษาฟันให้กลับมาแข็งแรงได้

แนวทางการรักษาฟันหัก

การรักษาฟันหักขึ้นอยู่กับระดับความรุนแรงและตำแหน่งของการหัก ทันตแพทย์จะทำการประเมินและเลือกวิธีการรักษาที่เหมาะสมเพื่อให้ฟันกลับมาใช้งานได้ดีและสวยงาม มาดูกันว่ามีวิธีการรักษาแบบใดบ้าง

ทำครอบฟัน

สำหรับฟันที่หักมากจนไม่สามารถอุดได้ ทันตแพทย์จะทำการครอบฟันด้วยวัสดุครอบฟันที่คลุมทั้งซี่ ซึ่งอาจต้องกรอฟันเพิ่มเติมเพื่อให้ขนาดพอดีกับวัสดุ วัสดุครอบฟันมักทำจากเซรามิก, พอร์ซเลน หรือโลหะ เหมาะสำหรับฟันที่เหลือน้อยหรือฟันที่ต้องการความแข็งแรงเพิ่มเติม

อ่านเพิ่มเติม: ครอบฟัน คืออะไร มีกี่แบบ แก้ปัญหาอะไรบ้าง เหมาะกับใคร ราคาเท่าไหร่

ทำแปะผิวฟันวีเนียร์

วีเนียร์เป็นวิธีที่นิยมใช้ในการรักษาฟันที่มีรอยแตกหรือบิ่นเล็กน้อย โดยใช้วัสดุที่ทำเป็นแผ่นบางๆ ติดลงบนผิวฟันด้านหน้า ทันตแพทย์จะกรอผิวฟันเล็กน้อยเพื่อให้วีเนียร์ติดแน่น เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการรักษารูปลักษณ์ของฟันโดยไม่ต้องครอบฟัน

อ่านเพิ่มเติม: วีเนียร์ คืออะไร อยู่ได้นานแค่ไหน มีกี่ประเภท ทำแบบไหนดี เลือกยังไง

ต่อฟันหัก

หากฟันหักเพียงเล็กน้อย มีรอยร้าวหรือหักบริเวณชั้นเคลือบฟันโดยไม่ลึกถึงรากฟัน ทันตแพทย์สามารถต่อฟันเดิมกลับไปที่เดิมได้ โดยก่อนหน้านั้น ควรนำฟันแช่น้ำนมเพื่อรักษาชั้นเคลือบฟันและเพิ่มโอกาสในการติดฟันกลับไป

อุดฟัน

กรณีที่ไม่สามารถต่อฟันเดิมได้ ทันตแพทย์จะทำการอุดฟัน โดยใช้วัสดุสีเหมือนฟันหรือสีเงิน เติมบริเวณที่ฟันหัก เมื่อได้รูปทรงที่คล้ายฟันเดิมแล้ว จะใช้แสงทำให้วัสดุแข็งตัวและยึดติดกับฟันเดิม

รักษารากฟัน

หากฟันหักถึงรากฟัน จำเป็นต้องรักษารากฟันเพื่อป้องกันการติดเชื้อ โดยการนำเนื้อเยื่อรากฟันออก ฆ่าเชื้อ ทำความสะอาด และอุดปิดคลองรากฟัน จากนั้นบูรณะให้ฟันกลับมาแข็งแรง

อ่านเพิ่มเติม: รักษารากฟัน ฟันผุต้องรักษารากฟันมั้ย รากฟันอักเสบเป็นยังไง

ทำรากฟันเทียม

ในกรณีที่รากฟันเสียหายมากจนไม่สามารถรักษาได้ ทันตแพทย์อาจแนะนำให้ทำรากฟันเทียม ซึ่งเป็นการใส่รากฟันเทียมแทนรากฟันเดิม รากฟันเทียมจะยึดติดกับกระดูกและเนื้อเยื่ออย่างแน่นหนา ให้ผลลัพธ์ที่คล้ายฟันแท้และไม่จำเป็นต้องถอดออกเหมือนฟันปลอม

อ่านเพิ่มเติม: รากฟันเทียม คืออะไร มีกี่แบบ วิธีเตรียมตัว ก่อน-หลัง ทำ

ราคาค่ารักษาฟันหักแต่ละแบบ

ประเภทการรักษา	ราคา
วีเนียร์ เซรามิก	เริ่มต้น 16,000 บาทต่อซี่
ครอบฟัน (เซรามิก)	เริ่มต้น 22,000 บาทต่อซี่
รากฟันเทียม	เริ่มต้น 85,000 บาทต่อซี่
รักษารากฟัน	เริ่มต้น 7,000 บาทต่อซี่
ถอนฟัน	เริ่มต้น 1,500 บาทต่อซี่
อุดฟัน	เริ่มต้น 1,000 บาทต่อด้าน

สรุปฟันหัก

ฟันหักสามรถเกิดได้จากหลายปัจจัย เช่น อุบัติเหตุ ฟันเสื่อมสภาพ หรือการนอนกัดฟัน เมื่อหักแล้วควรปฏิบัติตามขั้นตอนด้วยการเก็บเศษฟันแช่ไว้ในน้ำหรือนม ล้างปาก และหลีกเลี่ยงการสัมผัส จากนั้นรีบพบแพทย์เพื่อรักษาตามระดับความรุนแรง เช่น ต่อฟัน อุดฟัน ทำครอบฟัน หรือรักษารากฟัน หากสงสัยว่าตัวเองฟันหักหรือมีอาการผิดปกติ แนะนำมาตรวจสุขภาพฟันที่ คลินิกคอสเดนท์ เพื่อรับการดูแลอย่างมืออาชีพและฟื้นฟูรอยยิ้มของคุณให้กลับมาสวยงามอีกครั้ง

FAQ ฟันหัก