ฟันแตก ปัญหาและสาเหตุ หากปล่อยไว้จะเกิดอะไรขึ้น รักษาด้วยวิธีไหนดี

ฟันแตก เป็นปัญหาทันตกรรมที่พบได้บ่อยและไม่ควรมองข้าม หากปล่อยไว้โดยไม่รักษา อาจนำไปสู่ปัญหาที่รุนแรงขึ้น เช่น การติดเชื้อ, ความเจ็บปวดที่เพิ่มขึ้น, หรือแม้กระทั่งการสูญเสียฟัน ที่คลินิกทันตกรรมคอสเดนท์ เราให้ความสำคัญกับสุขภาพฟัน และพร้อมให้คำแนะนำเกี่ยวกับวิธีการรักษาที่เหมาะสม โดยบทความนี้จะให้คำตอบกับทุกท่านว่า ปัญหาฟันแตกนั้น เกิดจากสาเหตุอะไรได้บ้าง อันตรายแค่ไหน มีลักษณะยังไงไปจนถึงจะป้องกันหรือมีวิธีรักษาได้อย่างไรบ้าง

ฟันแตก คืออะไร

ฟันแตก หมายถึงสภาวะที่เกิดขึ้นเมื่อฟันแตกออกหรือแตกร้าวจากโครงสร้างปกติของมัน เมื่อฟันแตกร้าว มักจะทำให้เนื้อเยื่อใต้เคี้ยวถูกเปิดเผย และส่งผลให้เกิดความไม่สบาย, ปวด, หรือปัญหาในการกินและพูด

ฟันแตก เกิดจากอะไร

• วัสดุอุดฟันแตก จากฟันที่มีรอยอุดฟันขนาดใหญ่
• การบาดเจ็บจากกีฬาหรืออุบัติเหตุ: การกระแทกหรือแรงบิดที่มากเกินไปอาจทำให้ฟันแตกหรือหักได้
• การกัดอาหารที่แข็งหรือเหนียว: การกัดอาหารที่มีความแข็ง เช่น ผลไม้เนื้อแข็ง หรือการใช้ฟันเปิดขวดอาจทำให้ฟันแตกหรือหัก
• การสึกหรอของฟัน: การสึกหรอจากการเคี้ยวหรือการกรดทำลายฟันสามารถลดความแข็งแรงของฟัน ทำให้ฟันเสี่ยงต่อการแตกหัก สามารถพบอาการฟันเสื่อมสภาพจากอายุที่มากขึ้น ส่วนใหญ่พบในคนอายุ 50 ขึ้น
• โรคฟันผุ: การสะสมของแบคทีเรียและการสร้างกรดสามารถทำลายเนื้อฟัน ทำให้ฟันอ่อนแอและหักหรือแตกได้ง่าย
• การใช้ฟันในทางที่ไม่ถูกต้อง: การใช้ฟันเป็นเครื่องมือเช่นการเปิดขวดหรือแกะสิ่งของอาจทำให้ฟันแตกหรือหัก
• เกิดจากภาวะการกัดฟัน (bruxism) เช่น นอนกัดฟัน ซึ่งเกิดจากการบดฟันหรือกัดเคี้ยวอย่างแรงในระหว่างนอนหลับหรือในระหว่างวันสามารถทำให้ฟันแตกหรือหัก

ฟันแตกอันตรายแค่ไหน

ฟันแตกมีความอันตรายต่างกันขึ้นอยู่กับความรุนแรงของการแตก, บริเวณที่แตก, นับเป็นปัญหาที่สำคัญในทันตกรรมเนื่องจากมีผลกระทบต่อสุขภาพช่องปากและสุขภาพทั่วไปได้ดังนี้

1. เสี่ยงต่อการติดเชื้อ: การฟันแตกเปิดทางให้แบคทีเรียและเชื้อโรคเข้าไปในช่องปาก ทำให้เกิดการติดเชื้อได้ง่าย เช่น การอักเสบหรือการติดเชื้อในช่องราก
2. เสี่ยงต่อความไม่สบาย: การฟันแตกสามารถทำให้คุณมีความไม่สบาย เช่น ปวดฟัน, รู้สึกไม่สบายเมื่อกิน, หรือมีปัญหาในการพูด
3. เสี่ยงต่อความสูญเสียของฟัน: หากไม่ได้รับการรักษาทันที, ฟันที่แตกอาจพังลงไปถึงระดับที่ไม่สามารถซ่อมแซมได้ จนต้องถอน
4. เสี่ยงต่อปัญหาทันตกรรม: ฟันแตกอาจส่งผลให้ปัญหาทันตกรรมเพิ่มเติม เช่น การกระจุ๊บ, การผุ, หรือการขุด
5. เสี่ยงต่อความผิดพลาดในการกิน: การฟันแตกสามารถทำให้กระบวนการการกินไม่สะดวก เช่น ไม่สามารถบีบ, ไม่สะดวกในการล้างลิ้น, หรือไม่สะดวกในการป้องกัน

ฟันแตก ลักษณะอาการที่พบบ่อย

อาการของฟันที่แตกอาจแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับความรุนแรงของรอยแตก โดยทั่วไปแล้ว อาการที่พบบ่อย ได้แก่

1. ปวดฟัน: สามารถรู้สึกปวดเป็นพักๆ หรือปวดตลอดเวลา และมีความเจ็บมากขึ้นเมื่อเคี้ยวอาหาร
2. เสียวฟัน: รู้สึกเสียวฟันเมื่อกินอาหารหรือดื่มเครื่องดื่มที่มีอุณหภูมิร้อน, เย็น, หรือหวาน
3. ฟันไวต่อแรงกด: สามารถรู้สึกเจ็บหรือปวดฟันเมื่อกัดอาหารแข็ง
4. มีรอยร้าวบนฟัน: สังเกตเห็นรอยร้าวบนผิวฟัน
5. ฟันบิ่น: บางกรณีฟันส่วนหนึ่งอาจบิ่นหรือหักออก
6. เหงือกบวม: เหงือกบริเวณรอบๆ ฟันที่แตกอาจบวมแดง

ในบางกรณีฟันแตกอาจไม่มีอาการใดๆ ผู้ป่วยอาจไม่รู้ตัวว่าฟันแตกจนกว่าจะไปพบทันตแพทย์เพื่อตรวจสุขภาพช่องปาก

ลักษณะฟันแตกมีแบบไหนบ้าง

ฟันแตกเป็นรู

1. รูเล็กๆ หรือรูใหญ่: รูบนฟันที่แตกอาจมีขนาดเล็กหรือใหญ่ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของการแตก.
2. ขอบรูที่ชัดเจน: บางรอยแตกอาจมีขอบที่ชัดเจนและเรียบ.
3. รูที่มีขอบไม่ชัดเจน: บางรอยแตกอาจมีขอบที่ไม่ชัดเจนหรือไม่เรียบ.
4. รูที่มีสีดำหรือสีส้ม: บางครั้งการแตกฟันอาจทำให้เกิดสีดำหรือสีส้มในรู.
5. การสะสมของเส้นใย: บางกรณี, การแตกฟันอาจทำให้เส้นใยป้องกัน (dentin) สะสมไว้ในรู.
6. การมีเสียงหรือความผิดปกติ: บางครั้งการแตกรูฟันอาจทำให้มีเสียงหรือความผิดปกติเมื่อกระทบกับสิ่งของ.

ฟันแตกครึ่ง

1. รูเล็กๆ หรือรูใหญ่: รูบนฟันที่แตกครึ่งอาจมีขนาดเล็กหรือใหญ่ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของการแตก.
2. ขอบรูที่ชัดเจน: บางรอยแตกครึ่งอาจมีขอบที่ชัดเจนและเรียบ.
3. รูที่มีขอบไม่ชัดเจน: บางรอยแตกครึ่งอาจมีขอบที่ไม่ชัดเจนหรือไม่เรียบ.
4. รูที่มีสีดำหรือสีส้ม: บางครั้งการแตกฟันครึ่งอาจทำให้เกิดสีดำหรือสีส้มในรู.
5. การสะสมของเส้นใย: บางกรณี, การแตกฟันครึ่งอาจทำให้เส้นใยป้องกัน (dentin) สะสมไว้ในรู.
6. การมีเสียงหรือความผิดปกติ: บางครั้งการแตกรูฟันครึ่งอาจทำให้มีเสียงหรือความผิดปกติเมื่อกระทบกับสิ่งของ.

ฟันแตกถึงรากฟัน

1. การแตกถึงเนื้อเยื่อ: การแตกถึงรากฟันอาจทำให้เนื้อเยื่อใต้เคี้ยวถูกเปิดเผย.
2. การแสดงผลของราก: บางกรณี, การแตกถึงรากฟันอาจทำให้ส่วนของรากฟันเป็นที่มองเห็น.
3. ความชัดเจนของรู: รูที่เกิดจากการแตกร้าวถึงรากฟันอาจมีขอบที่ชัดเจนหรือไม่ชัดเจน.
4. สีของรู: บางครั้งการแตกร้าวถึงรากฟันอาจทำให้เกิดสีดำหรือสีส้มในรู.
5. ความผิดปกติของรู: บางครั้งการแตกร้าวถึงรากฟันอาจทำให้มีความผิดปกติ เช่น การกระทบสิ่งของ
6. ความไม่สบาย: การแตกร้าวถึงรากฟันส่วนใหญ่จะทำให้คุณมีความไม่สบาย เช่น ปวด, รู้สึกไม่สบายเมื่อกิน, หรือมีปัญหาในการพูด.

ฟันแตกเหงือกบวม

1. บวมแดง: เหงือกบวมอาจมีสีแดงเนื่องจากการอักเสบ
2. บวมที่รอบๆ ฟัน: บวมอาจเป็นรูปร่างที่ขยายออกไปรอบๆ ฟันที่แตก
3. เจ็บปวด: เหงือกบวมส่วนใหญ่จะทำให้รู้สึกเจ็บปวดหรือไม่สบาย
4. การไหลเลือด: เหงือกบวมอาจทำให้เลือดไหลออกมาจากช่องปาก
5. ความไม่สะดวกในการกิน: การเหงือกบวมอาจทำให้คุณไม่สะดวกในการกินหรือเคี้ยว
6. ความผิดปกติของรู: บางครั้งการแตกร้าวทำให้มีความผิดปกติ เช่น การกระทบสิ่งของ

ฟันแตก ลักษณะอาการที่รุนแรง

ความเสียหายของอาการฟันแตกเเบ่งออกได้เป็น 3 ระดับ ตามความเสียหายของชั้นโครงสร้างของฟัน

1. รอยแตกหักเล็กเพียงน้อยอยู่ในระดับชั้นเคลือบฟัน ใช้การอุดฟัน กรอแต่งฟัน ลดความคมของฟันลง
2. รอยแตกลึกถึงชั้นเนื้อฟัน มีอาการเสียวฟัน ใช้การรักษาด้วยการอุดฟันหรือทำครอบฟัน
3. รอยแตกถึงชั้นเส้นประสาทฟัน บรูณะรักษารากฟันประกอบกับการทำครอบฟัน หรือถ้ารักษาฟันไม่ได้อาจจะต้องถอนฟัน เเละทำฟันปลอมหรือทำรากฟันเทียม

ฟันแตกแล้วมีเลือดออกร่วมด้วย

การปฏิบัติตามขั้นตอนนี้จะช่วยให้คุณจัดการกับฟันแตกที่มีการไหลเลือดร่วมได้อย่างถูกต้อง คุณสามารถดำเนินการตามขั้นตอนเพื่อช่วยบรรเทาสถานการณ์

1. หยุดการเลือดออก:ใช้ผ้าสะอาดหรือผ้าขนาดเล็กบีบบริเวณที่มีเลือดออกเพื่อช่วยหยุดการไหลของเลือด.
2. ล้างปาก:ล้างปากด้วยน้ำอุ่นและเกลือทำความสะอาด เพื่อล้างเชื้อโรคและป้องกันการติดเชื้อ.
3. ป้องกันการติดเชื้อ:หากมีบาดแผลหรือฟันแตก, ควรป้องกันไม่ให้สิ่งแปลกปล่อยตัวเข้าไปในบาดแผล.
4. พบทันตแพทย์:หากฟันแตกและมีการไหลเลือดมากหรือไม่หยุด, คุณควรพบทันตแพทย์โดยเร็ว.

ฟันแตกในบริเวณเหงือกอักเสบ

หากมีอาการดังกล่าว คุณสามารถดำเนินการตามขั้นตอนต่อไปเพื่อช่วยบรรเทาสถานการณ์

1. ป้องกันการติดเชื้อ:หากมีบาดแผลหรือฟันแตก, ควรป้องกันไม่ให้สิ่งแปลกปล่อยตัวเข้าไปในบาดแผล.
2. ล้างปาก:ล้างปากด้วยน้ำอุ่นและเกลือทำความสะอาด เพื่อล้างเชื้อโรคและป้องกันการติดเชื้อ.
3. ป้องกันการเหงือกอักเสบ:ใช้ผ้าสะอาดหรือผ้าขนาดเล็กบีบบริเวณที่มีเหงือกอักเสบ เพื่อช่วยหยุดการเหงือกอักเสบของเหงือก.
4. พบทันตแพทย์:หากมีอาการเหงือกอักเสบ บวม ในบริเวณฟันที่แตก, คุณควรพบทันตแพทย์โดยเร็ว.

ฟันแตก ทำยังไงดี

VDO แนะนำขั้นตอนเมื่อฟันหลุด

ถ้าฟันบิ่นแตกแล้วไม่รีบรักษาจะเป็นอย่างไร?

สมมติว่าคนไข้มีฟันบิ่นแตก แต่นิ่งนอนใจยังไม่ไปรักษากับทันตแพทย์ สิ่งที่เกิดขึ้นคือ

• กระทบเรื่องความมั่นใจ ยิ่งเป็นส่วนของฟันหน้าแตก
• ประสิทธิภาพในการกัดเคี้ยวอาหารแย่ลง
• สีฟันเริ่มเปลี่ยนไป จากอาหารที่รับประทาน เช่น ชากาแฟสะสมเป็นคราบตามรอยแตกของฟัน
• คลือบฟันเสียหาย การปกป้องฟันจากพวกแบคทีเรียเสื่อมลง ส่งผลกับโครงสร้างของฟัน ทำให้เหงือกร่น ฟันโยก จนอาจสูญเสียฟันซี่นั้นๆ
• กระทบกระเทือนกับฟันซี่ข้างเคียง ถ้าตัวเคลือบรากฟัน (Cementum) ซึ่งเป็นส่วนท่ียึดรากฟันกับกระดูกเบ้าฟันได้รับความเสียหาย ก็จะไม่มีตัวที่จะช่วยป้องกันความเเข็งเเรงของใยยึดรากฟัน

วิธีการรักษาฟันแตก

เมื่อเกิดภาวะฟันแตก การรักษาที่เหมาะสมจะช่วยฟื้นฟูสุขภาพและฟังก์ชันของฟัน วิธีการรักษาที่แพทย์แนะนำคือ การอุดฟัน, วีเนียร์, ครอบฟัน, รักษาราก, รากฟันเทียม, ต่อฟัน, หรือถอนฟัน การรักษาฟันแตกขึ้นอยู่กับสาเหตุและระดับความรุนแรงของการบาดเจ็บ จึงควรเข้าพบทันตแพทย์เพื่อประเมินและแนะนำการรักษาที่เหมาะสม

รักษาฟันแตกด้วยการอุดฟัน

อุดฟันที่แตก ทันตแพทย์ใช้กาวยึดติดบนพื้นผิวของฟัน กับวัสดุอุดฟันที่ทำจากเรซินที่มีสีเดียวกับฟันของคนไข้ เมื่อวัสดุอุดฟันยึดเกาะรูปร่างได้แล้วก็จะขัดเงาให้ฟันดูเข้ารูป ใช้แสง UV ทำให้ฟันแข็งตัว 

รักษาฟันแตกด้วยวีเนียร์

เป็นการใช้วีเนียร์แผ่นเคลือบผิวฟัน มาปิดผิวด้านหน้าของฟันที่แตก เหมาะกับผิวฟันที่บิ่นแตกเพียงเล็กน้อย คนไข้สามารถใส่วีเนียร์ในฟันได้ตั้งเเต่หนึ่งซี่ขึ้นไป วีเนียร์ฟันส่วนใหญ่นิยมใช้พอร์ซเลนเพื่อความสวยงาม คงทนเหมือนฟันธรรมชาติ มีอายุการใช้งานได้ตลอดชีวิตเมื่อดูแลรักษาให้ดี แต่ก็ไม่ใช่ตัวเลือกที่ดีสำหรับผู้ที่บดฟัน

รักษาฟันแตกด้วยครอบฟัน

การทำครอบฟันเป็นวิธีรักษาฟันหักที่มากที่สุด ครอบฟันเป็นการทำฟันปลอมชนิดหนึ่งใช้วัสดุโลหะหรือพอร์ซเลน(เซรามิก) ครอบบริเวณฟันที่เสียหายไว้ เหมาะกับผู้ที่มีเนื้อฟันธรรมชาติเหลืออยู่น้อย ไม่สามารถบูรณะด้วยการอุดฟันได้

รักษาฟันแตกด้วยการรักษารากฟัน

ในเคสที่ฟันแตกหรือหักลึกถึงชั้นรากฟัน ก็จำเป็นที่ต้องรักษาคลองรากฟัน ฆ่าเชื้อ นำเอาเนื้อเยื่อเเละเส้นประสาทออกเพื่อป้องกันการติดเชื้อ มีการใส่ครอบฟันเพิ่มให้ฟันเเข็งเเรงสามารถใช้งานได้ตามปกติ

รักษาฟันแตกด้วยรากฟันเทียม

เหมาะกับกรณีที่มีรอยแตกเกิดขึ้นภายใต้เหงือก หรือฟันที่หักหลุดหายไปไม่สามารถต่อใหม่ได้ ทันตแพทย์จะต้องถอนฟันส่วนที่เหลืออกเเละ ใส่รากเทียมทำจากไททาเนียมเข้าไปส่วนกระดูกขากรรไกร เพื่อทดแทนรากฟันที่สูญเสียไป มีการซ่อมเเซมฟันควบคู่กับการทำครอบฟันหรือสะพานฟัน

ขั้นตอนการทำรากฟันเทียมมีความซับซ้อนละเอียด ต้องไปพบทันตแพทย์หลายครั้ง โดยปกติแล้วใช้เวลาในการยึดติดกับกระดูกขากรรไกร 4-6 เดือน

วิธีป้องกันฟันแตก

• หลีกเลี่ยงการกัดแทะอาหารที่เเข็งหรือเหนียว
• ไม่ใช้ฟันในการกัดฉีกหรืองัดวัสดุที่มีความเเข็ง เช่น เปิดขวดโดยเอาฟันงัด
• ผู้ที่เล่นกีฬาที่เสี่ยงในการเกิดอุบัติเหตุ เช่น มวย ฟุตบอล บาสเก็ตบอล อเมริกันฟุตบอล หรือฮ็อกกี้ ควรสวมฟันยาง (Mouthguard) เพื่อป้องกันอาการบาดเจ็บฟันเเละกระดูกขากรรไกร
• ขับขี่อย่างระมัดระวัง คาดเข็มขัดนิรภัยหรือสวมหมวกกันน็อคขณะเดินทาง
• ดูเเลรักษาความสะอาดไม่ให้ฟันผุ

บทสรุป

ฟันแตกเป็นปัญหาทางทันตกรรมที่พบได้บ่อย เพราะหากไม่ได้รับการรักษาอาจนำไปสู่ปัญหาที่รุนแรงขึ้น เช่น การติดเชื้อ, ความเจ็บปวดที่เพิ่มขึ้น, หรือการสูญเสียฟัน สาเหตุหลักของการฟันแตกได้แก่ การบาดเจ็บจากกีฬา, การกัดอาหารที่แข็ง, การสึกหรอของฟัน, โรคฟันผุ, การใช้ฟันไม่ถูกต้อง, และการบดฟันหรือกัดเคี้ยวแรง

ถ้าคุณมีฟันแตก หรือฟันหน้าบิ่น สิ่งสำคัญคือต้องเข้ารับการรักษาโดยเร็วที่สุด เพื่อให้สามารถฟื้นฟูเคลือบฟันและลดความเสียหายที่อาจะเกิดขึ้น อย่าละเลยเพราะอาจทำให้ปัญหาดังกล่าวแย่ลง พบทันตแพทย์ที่ Cosdent เพื่อนัดหมายและปรึกษาเเนวทางการซ่อมแซมฟันให้เหมาะกับคุณ หมั่นดูเเลรักษาสุขภาพฟันของคุณอยู่เสมอ เพื่อป้องกันความเสี่ยงต่างๆที่อาจทำร้ายฟันของคุณกันนะคะ 

บทความนี้เขียนขึ้นโดยทีมงานของคลินิกทันตกรรม COSDENT Smile Design โดยบทความได้ส่งทีมทันตแพทย์ดูรายละเอียดเบื้องต้นเรียบร้อยแล้ว

COSDENT Smile Design

ท.พ. สันติราช เกียรติเวชสุนทร

ทันตแพทย์ / Dentist

คุณหมอ มีความมุ่งมั่นที่จะพัฒนาให้เรื่องของออกแบบรอยยิ้ม เพื่อลดปัญหาความไม่มั่นใจ ให้กลายเป็นยิ้มที่สวยงามในแบบที่คนไข้ต้องการ ที่มีความเหมาะสม อยู่บนพื้นฐานของความเป็นจริง โดยการออกแบบและการดูแลสุขภาพฟันให้สมบูรณ์ โดยทุกๆรอยยิ้มเกิดขึ้นจาก ความเข้าใจของคนไข้ รวมถึง ทีมทันตแพทย์ทุกๆท่าน และทีมเจ้าหน้าที่ทุกๆคน

สนใจสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม
cosdent สาขา เกษร (คลิกดูรายละเอียดสาขา)
tel: 098-656-3914
cosdent สาขาสยาม สแควร์วัน (คลิกดูรายละเอียดสาขา) 
tel: 093-882-3536
cosdent สาขา พระรามเก้า (คลิกดูรายละเอียดสาขา)
tel: 064-592-4928

line : @cosdentsmiledesign