ฟันหักทำยังไงดี รับมือฟันหัก/ฟันแตกอย่างถูกวิธี

ฟันหักทำยังไงดี
ฟันหักทำยังไงดี

ฟันหัก ฟันบิ่นแตก (Broken tooth/ Chipped tooth) สามารถพบได้กับทั้งในเด็กผู้ใหญ่ทุกเพศทุกวัย มักเกิดจากการกระทบกระเทือนจากอุบัติเหตุ หรือพฤติกรรมอื่นๆที่เสี่ยงกับการกระทบโครงสร้างฟัน เช่น เคี้ยวของแข็งจนฟันหน้าแตก การดูแลฟันหักอย่างถูกต้องและเข้ารับการรักษาได้ทันท่วงที ก็ช่วยซ่อมเเซมฟันที่หักและลดโอกาสการสูญเสียฟันที่ตามมาได้ 

ฟันหัก/ฟันแตก เกิดจากอะไร

  • อุบัติเหตุ รถชน เล่นกีฬา หกล้ม
  • ฟันหักจากการเคี้ยวอาหารเเข็ง เช่น ถั่ว น้ำเเข็ง ลูกอม
  • วัสดุอุดฟันแตก จากฟันที่มีรอยอุดฟันขนาดใหญ่
  • นอนกัดฟัน
  • รับประทานอาหารที่อุณหภูมิเปลี่ยนแปลงกะทันหัน เช่น กินอาหารร้อนจัดแแล้วกินน้ำเเข็งเพื่อลดความร้อน อาจทำให้ฟันร้าวหรือแตกได้
  • ฟันเสื่อมสภาพจากอายุที่มากขึ้น ส่วนใหญ่พบในคนอายุ 50 ขึ้น
  • คนไข้มีอาการฟันผุ
ฟันหักเกิดจากอะไร

อาการฟันหัก

อาการฟันหัก ไม่ว่าจะเป็นฟันหน้าบิ่นเเตก ฟันหักครึ่งซี่ ฟันหักมากกว่า 1 ซี่ขึ้นไป ฟันหักเหลือเเต่รากฟัน พบว่ามีอาการปวดบวม ร่วมกับเลือดออก

ความรุนแรงของฟันหัก

ความรุนแรงฟันหัก
ความรุนแรงฟันหัก

ความเสียหายของอาการฟันแตกเเบ่งออกได้เป็น 3 ระดับ ตามความเสียหายของชั้นโครงสร้างของฟัน

  1. รอยแตกหักเล็กเพียงน้อยอยู่ในระดับชั้นเคลือบฟัน ใช้การอุดฟัน กรอแต่งฟัน ลดความคมของฟันลง
  2. รอยแตกลึกถึงชั้นเนื้อฟัน มีอาการเสียวฟัน ใช้การรักษาด้วยการอุดฟันหรือทำครอบฟัน
  3. รอยแตกถึงชั้นเส้นประสาทฟัน บรูณะรักษารากฟันประกอบกับการทำครอบฟัน หรือถ้ารักษาฟันไม่ได้อาจจะต้องถอนฟัน เเละทำฟันปลอมหรือทำรากฟันเทียม

ฟันหัก/ฟันแตก ทำยังไงดี

Time needed: 1 hour

เบื้องต้นถ้าฟันแท้ของคุณหักสิ่งที่ควรทำมีดังนี้

  1. ทำความสะอาดช่องปาก

    ล้างด้วยน้ำสะอาด ล้างพวกเศษอาหารต่างๆออก เพื่อป้องกันการติดเชื้อ

  2. เก็บเศษฟันที่หักและทำความสะอาด

    ขั้นตอนการดูแลรักษาชิ้นฟันที่หัก
    – เวลาจับชิ้นฟันควรจับที่บริเวณตัวฟัน หลีกเลี่ยงการจับบริเวณรากฟัน
    – ชำระเอาสิ่งสกปรกให้ออกจากฟัน ด้วยการเปิดผ่านน้ำสะอาดไหลผ่านตัวฟัน ไม่ควรใช้สบู่หรือสารทำความสะอาดต่างๆ เพื่อป้องกันความเสียหายของเซลล์เนื้อเยื่อ
    – เก็บฟันที่ทำความสะอาดเเล้ว เเช่ในน้ำนมเพื่อรักษาเซลล์ที่อยู่รอบรากฟัน ถ้าไม่มีให้เเช่ในนำเกลือล้างผลหรือนำ้ดื่มสะอาด
    – ถ้ามีเลือดไหล ควรใช้ผ้าก๊อซกดห้ามเลือด ร่วมกับการใช้ถุงน้ำแข็งประคบลดอาการบวม รับประทานยาแก้ปวด ibuprofen เพื่อลดอาการปวดเเละอักเสบ
    – กรณีที่ครอบฟันหลุดหรือแตก อาจเก็บชิ้นส่วนของครอบฟันไว้เเละรีบพบทันตแพทย์เพื่อตรวจดูเนื้อฟันที่ยังอยู่ว่าสามารถต่อครอบฟันเดิมหรือเปลี่ยนครอบฟันใหม่ได้หรือไม่ ขึ้นอยู่กับความสมบูรณ์ของเนื้อฟันเดิม

  3. รีบไปพบทันตแพทย์โดยเร็วที่สุด

    ถ้าไปถึงเร็วทันตแพทย์อาจะต่อฟันที่หักกลับเป็นปกติได้ แต่หากไม่มีชิ้นฟันไปด้วย ทันตแพทย์จะรักษาฟันหักด้วยการอุดฟันหรือทำครอบฟัน

ทำอย่างไรเมื่อฟันหัก

VDO แนะนำขั้นตอนเมื่อฟันหลุด

ถ้าฟันบิ่นแตกแล้วไม่รีบรักษาจะเป็นอย่างไร?

สมมติว่าคนไข้มีฟันบิ่นแตก แต่นิ่งนอนใจยังไม่ไปรักษากับทันตแพทย์ สิ่งที่เกิดขึ้นคือ
– กระทบเรื่องความมั่นใจ ยิ่งเป็นส่วนของฟันหน้าแตก
– ประสิทธิภาพในการกัดเคี้ยวอาหารแย่ลง
– สีฟันเริ่มเปลี่ยนไป จากอาหารที่รับประทาน เช่น ชากาแฟสะสมเป็นคราบตามรอยแตกของฟัน
– เคลือบฟันเสียหาย การปกป้องฟันจากพวกแบคทีเรียเสื่อมลง ส่งผลกับโครงสร้างของฟัน ทำให้เหงือกร่น ฟันโยก จนอาจสูญเสียฟันซี่นั้นๆ
– กระทบกระเทือนกับฟันซี่ข้างเคียง ถ้าตัวเคลือบรากฟัน (Cementum) ซึ่งเป็นส่วนท่ียึดรากฟันกับกระดูกเบ้าฟันได้รับความเสียหาย ก็จะไม่มีตัวที่จะช่วยป้องกันความเเข็งเเรงของใยยึดรากฟัน

วิธีการรักษาฟันหัก 

แนวทางการรักษาขึ้นอยู่กับระดับความรุนเเรงของอาการฟันที่แตกหัก ถ้าเสียหายเพียงเล็กน้อยที่บริเวณชั้นเคลือบฟัน ก็สามารถซ่อมเเซมได้ทันที แต่ถ้าฟันหักรุนแรงลึกถึงชั้นเนื้อฟันหรือโพรงประสาทฟันต้องบรูณะด้วยฟันเทียม ร่วมกับรักษารากฟันด้วย

รักษาฟันหักด้วยการอุดฟัน

อุดฟัน-แก้ฟันหัก
อุดฟัน-แก้ฟันหัก

อุดฟันที่แตก ทันตแพทย์ใช้กาวยึดติดบนพื้นผิวของฟัน กับวัสดุอุดฟันที่ทำจากเรซินที่มีสีเดียวกับฟันของคนไข้ เมื่อวัสดุอุดฟันยึดเกาะรูปร่างได้แล้วก็จะขัดเงาให้ฟันดูเข้ารูป ใช้แสง UV ทำให้ฟันแข็งตัว 

รักษาฟันหักด้วยวีเนียร์

วีเนียร์-แก้ฟันหัก
วีเนียร์-แก้ฟันหัก

เป็นการใช้วีเนียร์แผ่นเคลือบผิวฟัน มาปิดผิวด้านหน้าของฟันที่แตก เหมาะกับผิวฟันที่บิ่นแตกเพียงเล็กน้อย คนไข้สามารถใส่วีเนียร์ในฟันได้ตั้งเเต่หนึ่งซี่ขึ้นไป วีเนียร์ฟันส่วนใหญ่นิยมใช้พอร์ซเลนเพื่อความสวยงาม คงทนเหมือนฟันธรรมชาติ มีอายุการใช้งานได้ตลอดชีวิตเมื่อดูแลรักษาให้ดี แต่ก็ไม่ใช่ตัวเลือกที่ดีสำหรับผู้ที่บดฟัน

รักษาฟันหักด้วยครอบฟัน

ครอบฟัน-รากฟัน แก้ไขฟันหัก
ครอบฟัน-รากฟัน แก้ไขฟันหัก

การทำครอบฟันเป็นวิธีรักษาฟันหักที่มากที่สุด ครอบฟันเป็นการทำฟันปลอมชนิดหนึ่งใช้วัสดุโลหะหรือพอร์ซเลน(เซรามิก) ครอบบริเวณฟันที่เสียหายไว้ เหมาะกับผู้ที่มีเนื้อฟันธรรมชาติเหลืออยู่น้อย ไม่สามารถบูรณะด้วยการอุดฟันได้

รักษาฟันหักด้วยการรักษารากฟัน

ในเคสที่ฟันหักหรือเเตกลึกถึงชั้นรากฟัน ก็จำเป็นที่ต้องรักษาคลองรากฟัน ฆ่าเชื้อ นำเอาเนื้อเยื่อเเละเส้นประสาทออกเพื่อป้องกันการติดเชื้อ มีการใส่ครอบฟันเพิ่มให้ฟันเเข็งเเรงสามารถใช้งานได้ตามปกติ

รักษาฟันหักด้วยรากฟันเทียม

รากฟันเทียม-แก้ฟันหัก
รากฟันเทียม-แก้ฟันหัก

เหมาะกับกรณีที่มีรอยแตกเกิดขึ้นภายใต้เหงือก หรือฟันที่หักหลุดหายไปไม่สามารถต่อใหม่ได้ ทันตแพทย์จะต้องถอนฟันส่วนที่เหลืออกเเละ ใส่รากเทียมทำจากไททาเนียมเข้าไปส่วนกระดูกขากรรไกร เพื่อทดแทนรากฟันที่สูญเสียไป มีการซ่อมเเซมฟันควบคู่กับการทำครอบฟันหรือสะพานฟัน

ขั้นตอนการทำรากฟันเทียมมีความซับซ้อนละเอียด ต้องไปพบทันตแพทย์หลายครั้ง โดยปกติแล้วใช้เวลาในการยึดติดกับกระดูกขากรรไกร 4-6 เดือน

วิธีป้องกันฟันหัก/ฟันแตก

วิธีป้องกันฟันหัก
วิธีป้องกันฟันหัก
  • หลีกเลี่ยงการกัดแทะอาหารที่เเข็งหรือเหนียว
  • ไม่ใช้ฟันในการกัดฉีกหรืองัดวัสดุที่มีความเเข็ง เช่น เปิดขวดโดยเอาฟันงัด
  • ผู้ที่เล่นกีฬาที่เสี่ยงในการเกิดอุบัติเหตุ เช่น มวย ฟุตบอล บาสเก็ตบอล อเมริกันฟุตบอล หรือฮ็อกกี้ ควรสวมฟันยาง (Mouthguard) เพื่อป้องกันอาการบาดเจ็บฟันเเละกระดูกขากรรไกร
  • ขับขี่อย่างระมัดระวัง คาดเข็มขัดนิรภัยหรือสวมหมวกกันน็อคขณะเดินทาง
  • ดูเเลรักษาความสะอาดไม่ให้ฟันผุ

FAQ

 ฟันหัก ทำอย่างไร

เมื่อฟันหักควรรีบทำความสะอาดช่องปาก ล้างทำความสะอาดชิ้นส่วนของฟันด้วยน้ำเปล่า เเละเก็บด้วยการเเช่ในน้ำนมหรือน้ำเกลือที่ใช้ทำความสะอาดแผล ถ้าคนไข้มีเลือดออกเเนะนำให้ห้ามเลือดด้วยผ้าก๊อซเเละประคบเย็น รับประทานยาแก้ปวดเพื่อบรรเทาอาการเเละลดการอักเสบ เเล้วรีบไปพบทันแพทย์โดยทันที 

ฟันหักต่อได้มั้ย

ฟันหักสามารถต่อได้ คุณต้องรักษาความสะอาดของฟันให้ดี เเละเก็บรักษาชิ้นส่วนของฟันให้ถูกต้อง ไม่ให้เซลเนื้อเยื่อถูกทำลาย เเละรีบพบทันตแพทย์เพื่อช่วยต่อฟันที่หักได้

การรักษากรณีที่ ฟันหักครึ่งซี่ ฟันหัก 3 ซี่ ฟันหักเหลือแต่ราก

ทันตแพทย์จะวางแผนการรักษาตามอาการเเละระดับความเสียหายของฟัน วิธีการรักษามีตั้งเเต่การอุดฟัน ทำวีเนียร์ ใส่ครอบฟัน รักษารากฟัน ไปจนถึงทำรากเทียม คนไข้ควรรีบพบทันตแพทย์ทันทีเมื่อฟันหัก เพื่อป้องกันการอักเสบ ปวดบวมเเละติดเชื้อเพิ่ม

ฟันหักจัดฟันได้มั้ย

การจัดฟันต้องอาศัยการเคลื่อนฟัน ดังนั้นสำหรับเคสคนไข้ที่เคยรักษาฟันหักด้วยวีเนียร์ อุดฟัน ครอบฟัน หรือรักษารากฟัน สามารถจัดฟันได้ค่ะ แต่คนไข้ที่ทำรากฟันเทียมมาเเล้วอาจจะไม่สามารถเคลื่อนฟันซี่ที่ทำรากเทียมมาเเล้ว

– คนไข้ที่เคยรักษาด้วยวีเนียร์ สามารถเลือกจัดฟันเเบบใสได้ เพื่อไม่ให้กระทบกับแผ่นแปะเคลือบฟันวีเนียร์
– คนไข้ที่เคยอุดฟัน ทำครอบฟัน หรือสามารถจัดฟันได้ เเต่ทันตแพทย์อาจะมีการใช้น้ำยาคนละประเภทกับการจัดฟันที่เป็นฟันเเท้ กรณีที่ครอบฟันได้รับความเสีย คุณหมอจะทำครอบฟันให้ใหม่
– คนไข้ที่เคยรักษาคลองรากฟันก็สามารถจัดฟันได้ เพียงเเต่ทันตแพทย์จะตรวจสอบก่อนว่ารากฟันสุขภาพแข็งเเรงดีเเล้ว ไม่มีอาการอักเสบหรือติดเชื้อก็สามารถวางแผนจัดฟันต่อได้ค่ะ
– คนไข้ที่รักษาอาการฟันหักด้วยการทำรากฟันเทียม รากฟันซี่นั้นไม่อาจเคลื่อนตัวได้ ทางที่ดีถ้าคุณมีแผนจัดฟัน เเต่เกิดอุบัติเหตุฟันหักจึงควรปรึกษาทันตแพทย์เพื่อให้สามารถรักษาเเละวางแผนจัดฟันต่อในภายหลังได้

ฟันหน้าบิ่นจำเป็นต้องทำครอบฟันหรือรักษาคลองรากฟันหรือไม่?

หากทันตแพทย์พิจารณาว่าฟันของคุณยังมีสารเคลือบฟันและโครงสร้างอื่นๆ ที่ยังไม่เสียหาย สามารถรักษาด้วยการอุดฟันแทน หากเกิดความเสียหายมากเกินไปอาจจะต้องครอบฟันเพื่อบูรณะฟันให้กลับมาสมบูรณ์อีกครั้ง

บทสรุป

ถ้าคุณมีฟันหักฟันแตก หรือฟันหน้าบิ่น สิ่งสำคัญคือต้องเข้ารับการรักษาโดยเร็วที่สุด เพื่อให้สามารถฟื้นฟูเคลือบฟันและลดความเสียหายที่อาจะเกิดขึ้น อย่าละเลยเพราะอาจทำให้ปัญหาดังกล่าวแย่ลง พบทันตแพทย์ที่ Cosdent เพื่อนัดหมายและปรึกษาเเนวทางการซ่อมแซมฟันให้เหมาะกับคุณ หมั่นดูเเลรักษาสุขภาพฟันของคุณอยู่เสมอ เพื่อป้องกันความเสี่ยงต่างๆที่อาจทำร้ายฟันของคุณกันนะคะ 

Scroll to Top